Archiefdocument
Origineel
Januari 1941 (verzonden op 6 februari 1941). [Handgeschreven rechtsboven:] M. Broek
Hoogste en laagste winkelprijzen der verschillende soorten groenten, fruit en aardappelen in de maand Januari 1941
No. 5/7/1 M.1941 [Handgeschreven:] Verzonden 6/2
| Artikel | Eenheid | Kwaliteit | Winkelprijs Hoogste | Winkelprijs Laagste |
|---|---|---|---|---|
| Andijvie | struik | 1 | 8 | 6 |
| " | " | 2 | 6 | 5 |
| Brusselsch lof | kg. | 1 | 36 | 28 |
| " | " | 2 | 32 | 24 |
| Boerenkool | " | 1 | 12 | 10 |
| " | " | 2 | 10 | 8 |
| Spruitkool | " | 1 | 60 | 44 |
| " | " | 2 | 44 | 20 |
| Groene kool | stuk | 1 | 12 | 10 |
| " | " | 2 | 10 | 8 |
| Roode kool | kg. | 1 | 14 | 12 |
| " | " | 2 | 10 | 8 |
| Savoie kool | " | 1 | 12 | 10 |
| " | " | 2 | 9 | 7 |
| Koolrapen | " | 1 | 8 | 7 |
| " | " | 2 | 7 | 6 |
| Schorseneeren | " | 1 | 24 | 20 |
| " | " | 2 | 16 | 14 |
| Uien | " | 1 | 13 | 12 |
| " | " | 2 | 10 | 7 |
| Wortelen | " | 1 | 30 | 20 |
| " | " | 2 | 16 | 7 |
| Appelen | " | 1 | 60 | 50 |
| " | " | 2 | 44 | 36 |
| Citroenen | stuk | 1 | 6,5 | 6 |
| " | " | 2 | 6 | 5 |
| Druiven | kg. | 1 | 140 | 130 |
| " | " | 2 | 110 | 100 |
| Mandarijnen | stuk | 1 | 8 | 6,5 |
| " | " | 2 | 6,5 | 5 |
| Peren | kg. | 1 | 52 | 50 |
| " | " | 2 | 40 | 36 |
| Sinaasappelen | stuk | 1 | 12 | 8 |
| " | " | 2 | 8 | 6 |
| Aardappelen I (Zeeuwsche eigenheimers e.d.) | kg. | 1 | 8 | 7 |
| " | " | 2 | 7 | 6 |
| Aardappelen II (Z. bonten en blauwen) | " | 1 | 8 | 8 |
| " | " | 2 | 7,5 | 7,5 |
| Aardappelen III (zandaardappelen) | " | 1 | — | — |
| " | " | 2 | 7 | 6 |
| Aardappelen IV (diverse kleisoorten) | " | 1 | 8 | 7 |
| " | " | 2 | 7 | 6 |
Enkele opvallende zaken:
* Prijsverschillen: Er is een strikt onderscheid tussen 'Kwaliteit 1' en 'Kwaliteit 2'.
* Luxe goederen: Druiven zijn met 140 cent per kg extreem duur in vergelijking met basisvoedsel zoals aardappelen (7-8 cent per kg), wat duidt op schaarste of een luxe-status.
* Aardappelsoorten: De lijst specificeert verschillende types aardappelen (Eigenheimers, Zeeuwsche bonten en blauwen, zand- en kleiaardappelen), wat het belang van dit basisvoedsel in het dieet van die tijd onderstreept.
* Administratie: De handgeschreven aantekening "Verzonden 6/2" suggereert dat dit een maandrapportage was die kort na afloop van de betreffende maand naar een controlerende instantie werd gestuurd. In januari 1941 was Nederland ruim een half jaar bezet door Nazi-Duitsland. De bezetter had de regie over de economie strak in handen genomen om de voedselvoorziening te beheersen en inflatie tegen te gaan.
- Rantsoenering: Veel producten waren op dit moment al 'op de bon'. Prijzen werden door de overheid (via de Gemachtigde voor de Prijzen) vastgesteld om zwarte handel te ontmoedigen.
- Wintermaand: Gezien het januari is, zien we vooral wintergroenten op de lijst (kolen, wortelen, schorseneren). Fruit zoals mandarijnen en sinaasappelen was op dat moment nog beperkt beschikbaar, maar zou later in de oorlog vrijwel geheel uit het straatbeeld verdwijnen.
- Betekenis: Dergelijke lijsten hielpen de lokale overheid bij het monitoren van de kosten van levensonderhoud voor de burgerbevolking onder de bezettingsomstandigheden. M. Broek