Archiefdocument
Origineel
BIJLAGE II (Centrale Markt).
a. BEDRIJFSREKENING OVER HET JAAR 1939.
| Lasten | Begrooting ($f$) | Rekening ($f$) |
|---|---|---|
| Jaarwedden | 91.196 | — |
| Loonen | 10.506 | — |
| Uitkeering bij verlof | 368 | — |
| Uitkeering bij ziekte | 114 | 11 |
| Kosten Invaliditeitswet | 50 | — |
| Kosten Ziektewet | 10 | — |
| Kosten inkoop van tijdelijken diensttijd | 170 | 03 |
| Kosten Ongevallenwet | 500 | — |
| Geneeskundige contrôle | 109 | 25 |
| Bijdrage Pensioenfonds | 14.925 | — |
| Uniform- en dienstkleeding | 2.050 | — |
| Onderhoud | 5.567 | 73 |
| Schoonmaken | 2.835 | 82 |
| Verlichting en kracht | 8.193 | 86 |
| Verwarming | 4.528 | 46 |
| Reiniging hal en terreinen | 21.349 | 71 |
| Water | 3.200 | — |
| Drukwerk | 1.400 | — |
| Kantoorbehoeften | 1.250 | — |
| Telefoon | 2.827 | 49 |
| Reiskosten | 500 | — |
| Rijwielhuur | 57 | 06 |
| Porto | 60 | — |
| Kosten Girokantoor | 202 | 40 |
| Tramkosten | 100 | — |
| Bewakingskosten | 1 | — |
| Grondbelasting | 10.672 | 80 |
| Straatgeld | 760 | — |
| Polderlasten | 95 | — |
| Assurantie | 1.200 | — |
| Brandverzekeringsbelasting | 3.200 | — |
| Diverse terreinkosten | 200 | — |
| Materialen | 582 | 53 |
| Gereedschappen | 300 | — |
| Huur dienstwoning | 780 | — |
| Autokosten | 500 | — |
| Vergoeding onkosten in zake koelhuisexploitatie | 17.319 | 35 |
| Diversen en onvoorzien | 7.949 | 77 |
| Afschrijving overeenkomende met de verplichte aflossing op leeningen | 148.453 | — |
| Verdere afschrijving | 15.047 | — |
| Afschrijving dubieuze debiteuren | 1.121 | 71 |
| Rente van het kapitaal | 225.445 | 92 |
| Rente in rekening-courant | 1 | — |
| Uitkeering bij overlijden | 454 | — |
| Kosten Luchtbescherming | 1.461 | 76 |
| Totaal | **$f$ 607.615 | 76** |
Voetnoten Lasten:
a) In ontvangst verantwoord op volgn. 377a $f$ 185.089,49, op 382a $f$ 5.792,05 en op 126e $f$ 34.564,38
b) " " " " " " 377b.
c) " " " " " " 631.
| Baten | Begrooting ($f$) | Rekening ($f$) |
|---|---|---|
| Huren en pachten | 170.000 | — |
| Koel- en vriesloonen | 38.000 | — |
| Entreegelden | 43.000 | — |
| Plaatsgelden | 68.000 | — |
| Kade- en liggelden | 8.000 | — |
| Verhaal pensioenbijdragen | 9.831 | — |
| Diversen en onvoorzien | 14.969 | — |
| Rente in rekening-courant | 374 | 03 |
| Uitkeering van de gemeente Amsterdam tot dekking van het nadeelig saldo | 255.128 | 09 |
| Restitutie kosten Ongevallenwet | 313 | 64 |
| Totaal | **$f$ 607.615 | 76** |
Voetnoten Baten:
a) In uitgaaf gesteld op volgn. 1487a.
b) " " " " " " 1476a.
--- * Financiële Status: De rekening over 1939 sluit af op een totaal van $f$ 596.333,67. Dit is lager dan de oorspronkelijke begroting van $f$ 607.615,76.
* Exploitatie-tekort: De markt was in 1939 niet zelfvoorzienend. De gemeente Amsterdam moest een aanzienlijk bedrag bijleggen ($f$ 240.808,40) om het nadelig saldo te dekken. Dit bedrag vormde ongeveer 40% van de totale baten.
* Grootste kostenposten: De belangrijkste uitgaven waren 'Rente van het kapitaal' ($f$ 225.445,92), 'Afschrijving op leeningen' ($f$ 148.452,02) en 'Jaarwedden' ($f$ 85.825,65). Dit wijst op een kapitaalintensieve onderneming met hoge vaste lasten.
* Inkomstenbronnen: De primaire eigen inkomsten kwamen uit huren en pachten, plaatsgelden en koel- en vriesloonen.
* Bijzonderheid: De post 'Kosten Luchtbescherming' ($f$ 1.461,76) is tekenend voor de tijdgeest (1939), vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland.
--- Dit document biedt een gedetailleerd inkijkje in de bedrijfsvoering van de Centrale Markt in Amsterdam aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was cruciaal voor de voedselvoorziening van de stad. Uit de cijfers blijkt dat de markt in die periode zwaar leunde op gemeentelijke subsidies om de hoge financieringslasten en afschrijvingen te kunnen dragen. De vermelding van luchtbeschermingskosten illustreert de toenemende oorlogsdreiging en de voorbereidingen die de gemeente trof voor de veiligheid van vitale infrastructuur.