16 December 1940 (getypt), gestempeld op 2 april 1941 GEMEENTEBESTUUR VAN AMSTERDAM

[Afbeelding: Stadswapen van Amsterdam]

CENTRALE DIENST VOOR DE
LEVENSMIDDELENVOORZIENING
AFDEELING:
GEMEENTEMAGAZIJN

No. 7850/21/CDL

[Kader:]
VERZOEKE BIJ DE BEANTWOORDING HET NUMMER VAN DEZEN BRIEF EN DE AFDEELING TE VERMELDEN.

2 APR. 1941
AMSTERDAM (W.), 16 December 1940
VAN REIGERSBERGENSTRAAT 2

AAN Heeren Hoofden van Diensten
en Bedrijven.

Nº 7/12/1 M.1941 3/4

[Handgeschreven in potlood, rechtsboven:]
m.i. h.g. aan alle chefs van onderafdeelingen [paraaf]

Hierbij moge ik onder Uw aandacht brengen, dat de leveranciers groote moeilijkheden ondervinden met het aanschaffen van emballage in den meest uitgebreiden zin van het woord (vaten, zakken, bussen, flesschen, blikjes, doozen, enz.), dus ook van de emballage van die artikelen, waarvoor U tot op heden geen staangeld in rekening werd gebracht (b.v. blikjes van was en poetsgoed).

Ik geef U daarom in overweging, alle ledige emballage zorgvuldig te bewaren, daar het in de toekomst ongetwijfeld veelvuldig zal voorkomen, dat ik, alvorens tot uitvoering van Uw aanvragen te kunnen overgaan, U zal moeten verzoeken, een hoeveelheid ledige emballage, correspondeerend met het door U aangevraagde quantum van het betrokken artikel, in te leveren.

De Directeur,
[Handtekening]

[In de achtergrond een groot watermerk/stempel:]
VGZ-BOND

[Linksonder:]
C.D.L. 0.10. 10.000-10-'39

[Rechtsonder handgeschreven:]
7 Dit document is een officiële circulaire van de Amsterdamse Centrale Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening (CDL). De kern van de boodschap is een dringende oproep aan alle gemeentelijke diensten om verpakkingsmaterialen (emballage) niet weg te gooien, maar zorgvuldig te bewaren.

De directeur van het Gemeentemagazijn signaleert dat leveranciers steeds meer moeite hebben om aan nieuwe verpakkingen te komen. Er wordt expliciet gewaarschuwd voor een systeem van "ruilhandel": in de nabije toekomst zullen nieuwe goederen waarschijnlijk pas worden geleverd als er een gelijke hoeveelheid leeg verpakkingsmateriaal tegenover staat. Dit gold destijds al voor zaken met statiegeld ("staangeld"), maar de maatregel wordt hier uitgebreid naar alle soorten verpakkingen, zoals blikjes poetsmiddel. Het document dateert van december 1940, met een ontvangststempel uit april 1941. Dit is de eerste winter van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De brief illustreert de beginnende schaarste aan grondstoffen.

Door de oorlogssituatie en de Duitse blokkade stokte de aanvoer van materialen zoals blik, glas, papier en textiel (voor zakken). Bovendien werden veel grondstoffen door de bezetter gevorderd voor de eigen oorlogsindustrie. De CDL speelde een cruciale rol in de distributie en het beheer van schaarse middelen binnen de stad. Dit document is een vroeg voorbeeld van de gedwongen overgang naar een hergebruik-economie, die gedurende de oorlogsjaren alleen maar stringenter zou worden. De handgeschreven aantekening rechtsboven toont de ambtelijke verwerking: de instructie moest worden doorgegeven aan alle onderafdelingen.