Bestelformulier/verklaring voor elektriciteitsleidingen tijdens de bezettingsperiode.
Origineel
Bestelformulier/verklaring voor elektriciteitsleidingen tijdens de bezettingsperiode. 15 april 1941. Voor installateur (Door besteller te behouden na ondertekening door het Electr. Bedrijf.)
A. № 84395
Electriciteits-leidingen voor INSTALLATIES (woningen, scholen, ziekenhuizen, fabrieken enz.), niet bestemd voor de Duitsche Weermacht.
Ondergeteekende
Naam: Gemeente Magazijn,
Gemeente: Amsterdam
Straat/Wijk en No.: v. Reigersbergenstraat
bestelt aan
Naam: M. v. d. Zelander
Gemeente: Amsterdam
Straat/Wijk en No.: Singel 142-144
onderstaande materialen, die ondergeteekende niet in vrije voorraad of in bestelling heeft en welke noodig zijn voor de installatie van electrische droogkasten v/d centr. werkplaatsen v/d sigarenindustrie.
| Aantal meters | Type of constructie-omschrijving doorsnede (mm²) resp. diameter (mm) |
|---|---|
| 100 | RA/750 2½ qmm rood. |
| 100 | idem 2½ qmm groen |
| 100 | " 2½ " grijs |
| 100 | " 1½ " zwart |
Redenen welke ondanks de heerschende grondstoffenschaarschte de uitvoering van het werk wenschelijk maken:
Het vermijden van brand- en explosiegevaar, drogen geschiedt thans namelijk met gas. Tevens wordt bij electrische installatie energie bespaard.
Datum 15 April 1941.
Onderteekening aanvrager
Het ondergeteekende Electr. Bedrijf verklaart hiermede, dat bovengenoemde materialen noodig zijn voor de installatie van ................................... te ................................... en dat voor ditzelfde materiaal voor ditzelfde werk geen andere verklaring door dit bedrijf is afgegeven.
Het materiaal zal naar schatting verwerkt moeten worden tusschen ................................... en ................................... 19 .......
Onderteekening Electr. Bedrijf
Datum ................................... 19 ....... _________
[Stempels onderaan:] Gem.magazijn [links] Gem.magazijn [rechts] Dit document is een tastbaar bewijs van de distributie en schaarste van metalen (koper) tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland.
* Schaarste en Controle: Het formulier is specifiek ontworpen om het gebruik van elektriciteitsleidingen te reguleren. Men moest verklaren dat de materialen niet uit eigen voorraad konden komen en dat ze noodzakelijk waren voor een specifiek doel.
* Civiel vs. Militair: De expliciete vermelding "niet bestemd voor de Duitsche Weermacht" was een administratieve noodzaak om civiele projecten te scheiden van de eisen van de bezetter, hoewel dergelijke formulieren vaak door de bezettingsautoriteiten zelf waren opgelegd om toezicht te houden op de resterende voorraden.
* Veiligheidsargumentatie: De motivatie voor de aanvraag is opvallend: het vervangen van gasverwarming door elektriciteit om brand- en explosiegevaar te verminderen in de sigarenindustrie. Dit suggereert dat men ondanks de oorlog probeerde industriële processen te moderniseren of veiliger te maken.
* Partijen: De aanvrager is het Gemeente Magazijn van Amsterdam, wat wijst op een gemeentelijk belang bij deze industriële werkplaatsen. In 1941 was de Duitse bezetting van Nederland bijna een jaar oud en begonnen de tekorten aan strategische grondstoffen zoals koper, lood en rubber nijpend te worden. Koper was cruciaal voor de oorlogsindustrie, waardoor civiel gebruik streng werd gerantsoeneerd.
De sigarenindustrie was in die tijd nog een grote werkgever, maar kampte met tekorten aan zowel grondstoffen (tabak) als energie. De overstap van gas naar elektriciteit voor droogkasten werd hier gepresenteerd als een besparingsmaatregel, waarschijnlijk omdat gasproductie (uit steenkool) eveneens onder grote druk stond. De rode streep door het document is een typisch kenmerk van archiefstukken uit deze periode die aangeven dat een aanvraag is 'afgeboekt' of dat de toewijzing heeft plaatsgevonden. M. v. d. Zelander