Bestel- en aanvraagformulier voor schaarse materialen (elektriciteitsleidingen) tijdens de bezetting. 15 april 1941. Für den Beauftragten für Technische Nachrichten-
mittel bei der Rüstungsinspektion Niederlande
(Door besteller in te zenden aan zijn grossier en door dezen aan Draka.)
A. № 84395

Electriciteits-leidingen voor INSTALLATIES (woningen, scholen, ziekenhuizen, fabrieken enz.), niet bestemd voor de Duitsche Weermacht.

Ondergeteekende
Naam: Gemeente Magazijn.
Gemeente: Amsterdam
Straat/Wijk en No.: v. Reigersbergenstraat
bestelt aan
Naam: N. V. L. Zélander
Gemeente: Amsterdam
Straat/Wijk en No.: Singel 142-144

onderstaande materialen, die ondergeteekende niet in vrije voorraad of in bestelling heeft en welke noodig zijn voor de installatie van electrische droogkasten v/d centr.werkplaatsen v/d sigarenindustrie.

Redenen welke ondanks de heerschende grondstoffenschaarschte de uitvoering van het werk wenschelijk maken:
Het vermijden van brand- en explosiegevaar, drogen geschiedt thans namelijk met gas. Tevens wordt bij electrische installatie energie bespaard.

Datum 15 April 1941.
Onderteekening aanvrager
[Ongetekend]

Het ondergeteekende Electr. Bedrijf verklaart hiermede, dat bovengenoemde materialen noodig zijn voor de installatie van [leeg] te [leeg] en dat voor ditzelfde materiaal voor ditzelfde werk geen andere verklaring door dit bedrijf is afgegeven.
Het materiaal zal naar schatting verwerkt moeten worden tusschen [leeg] en [leeg] 19[leeg].
Onderteekening Electr. Bedrijf
Datum [leeg] 19[leeg].

.........................................................................................................................................................
Gem.magazijn Gem.Magazijn A. № 84395

Der Beauftragte für Technische Nachrichtenmittel bei der Rüstungsinspektion Niederlande ermächtigt hiermit die „N.V. Hollandsche Draad- en Kabelfabriek” in Amsterdam obengenannte Bestellung anzunehmen und auszuführen.
Datum [leeg] 19[leeg].
Unterschrift. [leeg] Dit document is een administratief overblijfsel van de distributiepolitiek en grondstoffenschaarschte in het bezette Nederland (april 1941). Koper en andere metalen waren essentieel voor de Duitse oorlogsindustrie, waardoor civiel gebruik streng werd gereguleerd door de Rüstungsinspektion.

Belangrijke observaties:
* Civiel vs. Militair: Er wordt expliciet vermeld dat de leidingen "niet bestemd voor de Duitsche Weermacht" zijn. Voor civiele projecten was een aparte, complexe bureaucratische weg nodig.
* Rechtvaardiging: Om aanspraak te maken op schaars koperdraad, moest de aanvrager een dwingende reden opgeven. Hier wordt "brand- en explosiegevaar" bij het gebruik van gas en "energiebesparing" aangevoerd als reden om over te stappen op elektrische droogkasten voor de sigarenindustrie.
* Bedrijfshistorie: Het document koppelt bekende Amsterdamse namen: het Gemeente Magazijn, de firma Zélander en de Draka-fabriek (N.V. Hollandsche Draad- en Kabelfabriek).
* Status: De grote rode streep duidt er waarschijnlijk op dat de bestelling is verwerkt, geannuleerd of dat het formulier na administratieve afhandeling ongeldig is gemaakt. Opvallend is dat de handtekeningen op dit specifieke exemplaar ontbreken, wat kan wijzen op een kopie of een niet-doorgevoerde aanvraag. In 1941 nam de greep van de bezetter op de Nederlandse economie snel toe. De Rüstungsinspektion (onderdeel van het Duitse Ministerie voor Bewapening en Munitie) hield toezicht op fabrieken die voor de Duitse oorlogvoering van belang waren. Draka was een cruciale producent. Door de Britse blokkade en de enorme Duitse vraag was koper uiterst schaars. Dergelijke formulieren laten zien dat zelfs voor relatief kleine hoeveelheden (400 meter draad) voor gemeentelijke projecten, toestemming op hoog militair-economisch niveau noodzakelijk was. De vermelding van de "sigarenindustrie" is interessant; dit was destijds een belangrijke sector die door centralisatie van werkplaatsen probeerde te overleven onder de druk van de bezetting. N.V. Hollandsche