Archief 745
Inventaris 745-273
Pagina 99
Dossier 11
Jaar 1939
Stadsarchief

Archiefdocument

Zonder jaarmerk bovenaan, maar de tekst refereert aan een brief van 20 januari "jl." (jongstleden). Gezien de genoemde jaartallen (1932, 1934, 1938) en de context, dateert het document waarschijnlijk uit circa 1940-1941.

Origineel

Zonder jaarmerk bovenaan, maar de tekst refereert aan een brief van 20 januari "jl." (jongstleden). Gezien de genoemde jaartallen (1932, 1934, 1938) en de context, dateert het document waarschijnlijk uit circa 1940-1941. [Stempel bovenaan:] SPOED

[Handgeschreven tekst rechtsboven, deels onleesbaar:]
H. v. Hogen (?)
van nader rapport het
voor wat betreft de
...

Naar aanleiding van den brief van den Wethouder voor de Levensmiddelen d.d. 20 Januari jl. No. 20/5/1 M. en het daarbij gevoegde rapport van den Wethouder voor de Arbeidszaken, heb ik de eer U het volgende te rapporteeren.

B.M. Ledegang heeft zich op 19 October 1932 op de sollicitantenlijst voor de markt Lindengracht laten plaatsen.

Eerst in December 1938 kwam Ledegang in aanmerking voor een voorkeurskaart. Daartoe opgeroepen werd deze voorkeurskaart door Ledegang niet geaccepteerd en werd zijn naam van de sollicitantenlijst afgevoerd.

[Handgeschreven in linkermarge:]
inschrijven op soll. lijst betekent nog niet de plaats ook bezetten

Voor de invoering van de voorkeurskaarten duurde het, vooral voor de markt Lindengracht en Westerstraat jaren alvorens een sollicitant werd opgeroepen. De ingeschrevene kon zich veelal niet eens herinneren, dat hij zich ooit voor een dezer markten had laten inschrijven.

Thans, nu de houders van voorkeurskaarten wat betreft het innemen van plaatsen op de markten aan dezelfde voorwaarden zijn onderworpen als de vaste plaatshouders, komen vele houders van voorkeurskaarten, niet eens toe aan het bezetten van een vaste plaats. De opschuiving geschiedt nu vlotter en sollicitantenlijsten worden dientengevolge sneller afgewerkt.

Ik merk hierbij nog op, dat ieder die de Nederlandsche nationaliteit bezit, zich, zoolang hij niet blijvend voor het innemen van een plaats op een der markten is uitgesloten, zich op de sollicitantenlijsten voor de markten, kan laten inschrijven.

A. Vogel.
De marktopzichter De Wolff deelde mij mede, dat de plaats van A. Vogel als regel wordt ingenomen door Mej. Vogel. Toen A. Vogel door den Heer Wolff op zijn plaats werd aangetroffen en deze informeerde of hij A. Vogel de plaatshouder was, deelde Mej. Vogel mede, dat dit inderdaad zoo was, zij was de echtgenoote. (Dit geval is thans in onderzoek)

[Handgeschreven in linkermarge bij Vogel:]
afdoening nader bericht

G. Broekman.
Heeft zich inderdaad op 7 Juni 1926 op frauduleuze wijze de plaats op de markt aan de Albert Cuypstraat toegeëigend. Op 14 April 1926 heeft hij zich op de sollicitantenlijst voor de markt aan de Albert Cuypstraat laten inschrijven als L. Broekman, geboren 7 Mei 1904.

Op 7 Juni kwam J. Broekman in aanmerking voor een plaats op deze markt. In de plaats van J. Broekman heeft toen diens jongere broer G. Broekman, geboren 28 Juli 1905 de plaats ingenomen.
De afdoening van dit geval is U bekend.

H. Smilde.
Inderdaad maakt uitsluitend de echtgenoote van H. Smilde gebruik van de plaats op de Nieuwmarkt. Een en ander in overeenstemming met het bij artikel 18 van het Reglement voor de markten, bepaalde.

W., I en J. Cohen.
Sinds 1934 ressorteert de markt op Uilenburg onder den dienst van het Marktwezen.

--- Dit document is een ambtelijk verslag over het beheer van de Amsterdamse markten. De kern van de rapportage draait om de rechtmatigheid van standplaatsen en de efficiëntie van het wachtlijstsysteem (sollicitantenlijsten).

Enkele opvallende punten uit de casuïstiek:
* Administratieve druk: Er wordt geconstateerd dat de wachtlijsten voor populaire markten zoals de Lindengracht en de Westerstraat vroeger zo lang waren dat mensen vergaten dat ze erop stonden. Het nieuwe systeem met "voorkeurskaarten" moet de doorstroom versnellen.
* Identiteitscontrole en fraude: De casus G. Broekman laat zien dat er streng gecontroleerd werd op persoonsverwisseling; hij had de plek van zijn broer ingenomen door zich onder diens naam in te schrijven.
* Rol van de echtgenote: Bij de zaken Vogel en Smilde wordt getoetst of het toegestaan is dat de echtgenote de kraam beheert. In het geval van Smilde wordt expliciet verwezen naar Artikel 18 van het Markreglement, wat dit onder voorwaarden toestond.
* Nationaliteit: De nadrukkelijke vermelding dat iedereen met de "Nederlandsche nationaliteit" zich mag inschrijven, is een cruciaal detail.

--- Dit document stamt uit een periode van grote bureaucratische controle op de Amsterdamse markten, vermoedelijk tijdens de eerste jaren van de Duitse bezetting (gezien de referentie naar de Wethouder voor Levensmiddelen, een post die essentieel werd tijdens de distributieperiode).

De vermelding van de "Nederlandsche nationaliteit" als voorwaarde voor inschrijving op de sollicitantenlijst is in deze context zeer beladen. Tijdens de bezetting werden Joodse marktkraamhouders stelselmatig uitgesloten van openbare markten en verbannen naar specifieke "Joodse markten". De korte vermelding onderaan over de markt op Uilenburg (het hart van de oude Joodse buurt) en de namen W., I. en J. Cohen versterken het vermoeden dat dit rapport onderdeel is van de administratieve voorbereiding of uitvoering van de uitsluiting van Joodse Amsterdammers van het reguliere economische leven. De Dienst van het Marktwezen speelde een actieve rol in het handhaven van deze uitsluitingsmaatregelen.

Samenvatting

Dit document is een ambtelijk verslag over het beheer van de Amsterdamse markten. De kern van de rapportage draait om de rechtmatigheid van standplaatsen en de efficiëntie van het wachtlijstsysteem (sollicitantenlijsten).

Enkele opvallende punten uit de casuïstiek:
* Administratieve druk: Er wordt geconstateerd dat de wachtlijsten voor populaire markten zoals de Lindengracht en de Westerstraat vroeger zo lang waren dat mensen vergaten dat ze erop stonden. Het nieuwe systeem met "voorkeurskaarten" moet de doorstroom versnellen.
* Identiteitscontrole en fraude: De casus G. Broekman laat zien dat er streng gecontroleerd werd op persoonsverwisseling; hij had de plek van zijn broer ingenomen door zich onder diens naam in te schrijven.
* Rol van de echtgenote: Bij de zaken Vogel en Smilde wordt getoetst of het toegestaan is dat de echtgenote de kraam beheert. In het geval van Smilde wordt expliciet verwezen naar Artikel 18 van het Markreglement, wat dit onder voorwaarden toestond.
* Nationaliteit: De nadrukkelijke vermelding dat iedereen met de "Nederlandsche nationaliteit" zich mag inschrijven, is een cruciaal detail.


Historische Context

Dit document stamt uit een periode van grote bureaucratische controle op de Amsterdamse markten, vermoedelijk tijdens de eerste jaren van de Duitse bezetting (gezien de referentie naar de Wethouder voor Levensmiddelen, een post die essentieel werd tijdens de distributieperiode).

De vermelding van de "Nederlandsche nationaliteit" als voorwaarde voor inschrijving op de sollicitantenlijst is in deze context zeer beladen. Tijdens de bezetting werden Joodse marktkraamhouders stelselmatig uitgesloten van openbare markten en verbannen naar specifieke "Joodse markten". De korte vermelding onderaan over de markt op Uilenburg (het hart van de oude Joodse buurt) en de namen W., I. en J. Cohen versterken het vermoeden dat dit rapport onderdeel is van de administratieve voorbereiding of uitvoering van de uitsluiting van Joodse Amsterdammers van het reguliere economische leven. De Dienst van het Marktwezen speelde een actieve rol in het handhaven van deze uitsluitingsmaatregelen.

Kooplieden in dit dossier 69

A.F. Boomstra Waterlooplein
A.F. Boomstra Uilenburg
A. v. d. Ven Waterlooplein
A. v. d. Ven Waterlooplein
A.W. Rees Waterlooplein
A.W. Rees Uilenburg
W. Hendrixx Uilenburg
C. Ravesteyn Waterlooplein
G.J. Emons *Dapperstr. Uilenburg, zoon amstelveen, 6-6-86.* Uilenburg
G.J. Emons Waterlooplein
G. Lisser *Dapperstr.* Uilenburg
G. Lisser Waterlooplein
G.M. Waterman Waterlooplein
G.M. Waterman Uilenburg
G.W. Kragten Waterlooplein
G.W. Kragten Uilenburg
H. Ballering Waterlooplein
H. Ballering Uilenburg
H.H. Jonkman { *geb. 6/5 95 Dapperstr. Leeuwenmond. waterloopl.* Uilenburg
H. Jonkman Waterlooplein
L. Baudoux Uilenburg
H. van Elburg Waterlooplein
L. Baudoux Uilenburg
J. Mullem Waterlooplein
J. Salomons Waterlooplein
J. Salomons *Uilenburg* Uilenburg
J. Stodel Waterlooplein
L. Baudoux Uilenburg
J. Stouwer Waterlooplein
J. Stouwer Uilenburg
Alle 69 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 1