Officieel rapport of beleidsvoorstel (Pagina 4). Februari 1939. -4-

Ten einde het zoekraken der foto's te voorkomen zouden deze direct na inlevering op een kaart moeten worden geplakt, welke kaart dan op het kantoor van de desbetreffende markt zou moeten worden opgeborgen.

Op deze kaart kunnen de gegevens inzake de sollicitant, geboortedatum, enz. worden vermeld. Deze kaart kan bij toekenning van de vaste plaats als stamkaart worden gebruikt. De marktambtenaar kan zich dan bij toekenning van de plaats aan de hand van de foto's overtuigen of de plaats ook inderdaad door de rechthebbende of diens echtgenoote wordt ingenomen. Ik merk hierbij nog op, dat een persoon, die zich voor meer dan één markt zou laten inschrijven, voor iedere markt afzonderlijk een foto of indien hij gehuwd is twee foto's zou moeten inleveren.

Dit alles is m.i. echter nog niet voldoende om bedrog volkomen tegen te kunnen gaan.

Immers de foto's verouderen met het gevolg dat de gelijkenis na eenige jaren niet meer positief kan worden genoemd. Ten einde ook hierin te voorzien, zouden de vaste plaatshouders moeten worden verplicht, om b.v. om de paar jaar een of meerdere nieuwe foto's in te leveren.

Een koopman of koopvrouw die gehuwd is, zal ook in het geval, dat de echtgenoot of echtgenoote nimmer op de plaats of plaatsen wordt aangetroffen, voor iedere plaats een foto van zijn echtgenoote of haar echtgenoot moeten inleveren. Bij overlijden van een van beide echtelieden, maakt de overlevende aanspraak op de plaats. De foto zal dan moeten aangeven of de plaats wel door de rechthebbende wordt ingenomen.

De vraag die m.i. overblijft is, of de arbeid welke onvermijdelijk uit een consequente doorvoering van bovenomschreven maatregelen voortvloeit, opweegt tegen de enkele denkbare gevallen van frauduleus in bezit nemen van een plaats. Dit dient m.i. wel scherp te worden overwogen. Daarbij dient dan nog rekening te worden gehouden, dat de foto's slechts nut hebben, wanneer de ambtenaren belast met het toezicht en de contrôle op de markten inderdaad geregeld van dit fotomateriaal gebruik maken.

Amsterdam, Februari 1939.

De Inspecteur,

Handgeschreven nabericht:
Ondanks vele verbeteringen, die wij al hebben aangebracht, is aan een en ander nog niet radicaal een einde te maken. Het document is een ambtelijk schrijven over de organisatie van de Amsterdamse markten in de jaren dertig. De kern van het betoog is de invoering van een "stamkaart" met foto's om te voorkomen dat marktplaatsen illegaal worden overgedragen of onderverhuurd (frauduleus in bezit nemen).

Opvallende punten in de tekst:
* Administratieve last: De inspecteur toont een pragmatische houding; hij vraagt zich af of de extra bureaucratie (het bijhouden en verversen van foto's) wel opweegt tegen de mate van fraude.
* Echtgenoten: Er wordt specifiek verwezen naar de positie van de echtgenote. Dit duidt op het feit dat marktplaatsen vaak een gezinsbedrijf waren en dat rechten overdraagbaar waren aan de langstlevende partner.
* Controle: De inspecteur benadrukt dat regels alleen zin hebben als er op de werkvloer (de markt zelf) daadwerkelijk door ambtenaren wordt gecontroleerd. Het document dateert van februari 1939, een periode van economische spanning en de aanloop naar de Tweede Wereldoorlog. In Amsterdam waren de markten (zoals de Albert Cuypmarkt en de markten in de Jodenbuurt) vitale onderdelen van de stadseconomie. De behoefte aan strengere registratie past in de algemene tendens van de toenemende overheidsbemoeienis en ordening van de samenleving in die tijd. Het handgeschreven nabericht onderaan geeft een inkijkje in de frustratie van de ambtenarij: ondanks alle regels bleek de weerbarstige praktijk van de markt moeilijk volledig te controleren.