Vergunning / Besluit van Burgemeester en Wethouders. [Stempels bovenaan:]
Nº 23/22 L.M. 1938 14/3 39
Gezien [handgeschreven paraaf/aantekening]
Afgegeven 14 MRT 1939
[Handgeschreven:] Markthal 860, 22/3-39, 20 en.

BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN AMSTERDAM
Nº 20/7/3 M. 1939 17/3

Gezien een adres van A. Polak, daarbij vergunning verzoekende tot het bakken van patates-frites op verschillende markten in deze gemeente;
Overwegende, dat het blijkens onderzoek de bedoeling is een petroleumvergasser op te stellen voor het bakken van patates-frites, bestemd voor den verkoop:
a. op de markt op het Waterlooplein;
b. op de markt op Uilenburg;
c. op de markt op het Amstelveld;
d. op de markt op het Moesplein;
e. op de markt in de Albert Cuypstraat;
Gelet op artikel 265, eerste lid, in verband met artikel 5, eerste lid, der algemeene Politieverordening van Amsterdam;
Geven A. Polak, wonende Raamgracht 25 alhier, te kennen, dat het bovengeschreven verzoek:
I. voor zooveel betreft de markten genoemd onder a, b, c en d wordt toegestaan;
II. voor zooveel betreft de markt genoemd onder e, bij wijze van proef, voor den tijd van zes maanden, te rekenen met ingang van heden, wordt toegestaan;
een en ander onder voorwaarde:
1. dat voor kunstverlichting geen gebruik wordt gemaakt van benzine of andere vloeibare brandstoffen met een ontvlammingspunt van 21° C. of lager;
2. dat de bakinrichting niet is opgesteld binnen een afstand van 20 m van garages en benzinepompen;
3. dat de petroleumvergasser is geplaatst in een metalen bak met opstaande rand van zoodanige hoogte, dat de inhoud van den bak tenminste 3 x zoo groot is als de inhoud van het reservoir van den petroleumvergasser; genoemde bak moet voor 2/3 gedeelte zijn gevuld met droog zand;
4. dat het geheel is omgeven door een metalen bescherming van voldoende hoogte;
5. dat in de nabijheid van de bakpan steeds een metalen deksel van voldoende grootte aanwezig is, om de pan bij het in brand geraken van den inhoud te kunnen afdekken;
6. dat het reservoir geen grooteren inhoud heeft dan 10 liter;
7. dat de druk in het reservoir niet meer bedraagt dan 4 kg/cm2;
8. dat het reservoir is voorzien van een deugdelijk werkend veiligheidsventiel, dat bij een druk van ten hoogste 4 kg/cm2 in werking treedt;
9. dat het reservoir is voorzien van een deugdelijk werkenden manometer;
10. dat in de brandstoftoevoerleiding naar den brander, onmiddellijk aan het reservoir, een afsluiter is aangebracht, waardoor de toevoer van petroleum naar den brander kan worden stopgezet;
11. dat de onderdeelen der installatie op deugdelijke wijze tegen mechanische beschadiging zijn beschermd;
12. dat de petroleumvergasser steeds vakkundig wordt onderhouden en deze niet wordt gebruikt, indien daaraan eenig gebrek is geconstateerd;
- 13. dat - Dit document is een officiële vergunning verleend aan de heer A. Polak voor de exploitatie van patatkramen op vijf markten in Amsterdam. Opmerkelijk is dat de vergunning voor de Albert Cuypmarkt slechts voor een proefperiode van zes maanden wordt verleend, terwijl de overige locaties (Waterlooplein, Uilenburg, Amstelveld en Moesplein) een reguliere toestemming krijgen.

Het grootste deel van de tekst beslaat de strenge veiligheidsvoorschriften die verbonden zijn aan het gebruik van een 'petroleumvergasser'. Gezien de brandgevaarlijkheid van kokende olie in combinatie met open vuur op drukke markten, stelt de gemeente zeer specifieke eisen: van de aanwezigheid van zandbakken en metalen deksels tot technische specificaties van het brandstofreservoir (zoals een maximumdruk van 4 kg/cm2 en de verplichting van een veiligheidsventiel en manometer). Het document dateert uit maart 1939, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Het geeft een inkijkje in de vroege straathandel van 'patates-frites' in Amsterdam. Patat was in die tijd een relatief modern fenomeen in de Noordelijke Nederlanden.

De technische voorschriften herinneren ons aan een tijd waarin mobiele kooktoestellen nog werkten op de verdamping van vloeibare petroleum onder druk, een technologie die veel onderhoud en voorzichtigheid vereiste. De genoemde locaties, zoals Uilenburg en het Waterlooplein, waren destijds levendige marktgebieden in het hart van de Joodse buurt van Amsterdam. Het adres van de aanvrager, Raamgracht 25, ligt op loopafstand van deze locaties.