MARKTWEZEN AMSTERDAM
No. 963
Kennisgeving opzegging vaste plaats

Ondergeteekende H. S. Mendels
houder(ster) van een [handgeschreven] vaste plaats(en) No. 45 [handgeschreven]
op de Markt Dapperstraat - [handgeschreven]
wenscht met ingang van 10/2/41 [handgeschreven]
van deze plaats(en) geen verder gebruik te maken.

AMSTERDAM, 8/2 [handgeschreven] 1941 [handgeschreven over gedrukte '3']
HANDTEEKENING :
X H S Mendels [handgeschreven]

M.W. 67 1000-1-'37

OPMERKINGEN :
Nº 26/6/38 [gestempeld] M. 1941 [gestempeld]

Afgevoerd C. W. No. ....
week van 10 FEB. 1941 [gestempeld]
tot .... * Persoon: De opzegging wordt gedaan door H. S. Mendels. Gezien de achternaam en de locatie (Amsterdam-Oost) is het zeer waarschijnlijk dat dit een Joodse marktkoopman/-vrouw betreft.
* Locatie: Het gaat om standplaats 45 op de Dappermarkt (Dapperstraat), een van de bekendste en drukste markten van Amsterdam.
* Data: De kennisgeving is gedateerd op 8 februari 1941. De opzegging gaat in op maandag 10 februari 1941. In diezelfde week wordt de vergunning administratief "afgevoerd" (uitgeschreven).
* Handtekening: Er staat een kruisje ('X') voor de handtekening. Dit kan erop wijzen dat de betrokkene niet kon schrijven, of dat er een administratieve handeling door een ambtenaar is verricht namens de houder. Echter, de naam "H S Mendels" lijkt wel in een geoefend handschrift geschreven. De datum van dit document, februari 1941, is cruciaal in de geschiedenis van Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog.
1. Anti-Joodse maatregelen: Vanaf het najaar van 1940 voerden de Duitse bezetters steeds strengere maatregelen in tegen Joodse burgers. In januari 1941 moesten alle Joden zich laten registreren.
2. Marktwezen: Joodse marktkooplieden werden in deze periode stelselmatig van de reguliere Amsterdamse markten verdreven. Hoewel dit document een formele "opzegging" is, vond dit plaats in een klimaat van enorme dwang. Kort na deze datum werden Joodse kooplieden definitief verbannen van algemene markten zoals de Dappermarkt en mochten zij alleen nog op speciale "Joodse markten" staan.
3. Februaristaking: Slechts twee weken na deze opzegging, op 25 en 26 februari 1941, vond de Februaristaking plaats als protest tegen de Jodenvervolging in Amsterdam.

Dit document is een stille getuige van het verdwijnen van de Joodse middenstand uit het Amsterdamse straatbeeld onder druk van de bezetter. S. Mendels W. No Marktwezen