Officiële openbare bekendmaking (Communiqué) 28 november 1941 [N.B. Tekst tussen vierkante haken is gereconstrueerd vanwege de afgesneden linkerzijde.]

C_o_m_m_u_n_i_q_u_é

Openbare Kennisgeving.

Sluitingsuur Markten.

[De Burgeme]ester van Amsterdam brengt ter openbare kennis van marktbe-
[zoekers en mar]tkooplieden, dat de markten hier ter stede, in verband met
[de verduisterin]gsmaatregelen uiterlijk een half uur vóór zonsondergang door
[de marktkooplie]den moeten zijn ontruimd.
[Bovendien m]oeten de markten in de week van 30 November tot en met 6
[December u]iterlijk om 17 uur zijn ontruimd.

Amsterdam, 28 November 1941
De Burgemeester voornoemd,

[handtekening: Voûte]

de Gemeentesecretaris,
[handtekening: M. J. Franken] Dit document is een officieel communiqué van het Amsterdamse gemeentebestuur uit de bezettingstijd. De vormgeving is sober en zakelijk, kenmerkend voor ambtelijke mededelingen uit deze periode.

De tekst bevat enkele specifieke ambtelijke en archaïsche termen zoals "ter stede" (in deze stad) en "voornoemd" (eerder genoemde). De essentie van de mededeling is een dwingende verandering in de dagelijkse routine van de stad: de markten moeten eerder sluiten om te voldoen aan de verduisteringsvoorschriften. De specifieke vermelding van de week van 30 november tot 6 december met een vaste eindtijd van 17:00 uur wijst op een tijdelijke verscherping of een aanpassing aan de steeds vroeger invallende duisternis in die tijd van het jaar.

De handtekeningen zijn van cruciaal belang voor de identificatie: de burgemeester is Edward Voûte, die in 1941 door de Duitse bezetter was aangesteld. De gemeentesecretaris is M.J. Franken. Het document dateert van november 1941, ruim anderhalf jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De genoemde "verduisteringsmaatregelen" (verduistering) waren een integraal onderdeel van het leven tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ze werden door de Duitse bezetter opgelegd om te voorkomen dat geallieerde bommenwerpers zich 's nachts konden oriënteren op de lichten van de steden.

De burgemeester ten tijde van dit schrijven, Edward Voûte, was een regeringscommissaris die door de Duitsers was benoemd nadat de democratisch gekozen burgemeester De Vlugt was afgezet. Hoewel Voûte geen lid was van de NSB, werd hij door de bezetter als volgzaam beschouwd.

De markt was in Amsterdam een vitale bron voor de voedselvoorziening en handel, zeker in tijden van schaarste en distributie. Het beperken van de openingstijden had direct invloed op het dagelijks leven van zowel de kooplieden als de burgers die afhankelijk waren van de markt voor hun dagelijkse behoeften. De vroege sluiting (een half uur voor zonsondergang of uiterlijk 17:00 uur) onderstreept hoe de oorlog de publieke ruimte en de economische activiteit dicteerde.