Dienstbrief / Adviesnota 29 juli 1939 De Directeur van het Marktwezen (getekend door de Secretaris) Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam [Briefhoofd]
MARKTWEZEN AMSTERDAM
vP/G.
TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 20/20/2 M
BIJLAGE 1

AMSTERDAM (W.) 29 Juli 1939.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

ONDERWERP:
Verzoek van R. Montezinos om op markten oliebollen en patates-frites te mogen bakken.

AAN
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.

[Inhoud]
Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 29 Juni jl. om advies ontvangen stuk no.110/13 L.M.1939 heb ik de eer U te berichten, dat adressant bedoelt om toestemming te verkrijgen om op de markten Waterlooplein, Mosplein, Uilenburg en Dapperstraat oliebollen en patates frites te mogen bakken. Tegen inwilliging van dit verzoek bestaat dezerzijds, voor zoo ver de Dapperstraat betreft, bezwaar, omdat in deze straat de baklucht, zooals de ervaring heeft geleerd, tot overlast aanleiding geeft. De gevraagde vergunning kan den adressant naar mijn meening/verleend voor de markten Waterlooplein, Mosplein en Uilenburg.

Ik heb echter de eer U te adviseeren terzake eveneens het advies in te winnen van Uw ambtgenoot voor de Brandweer.

De Directeur,
b.a. De Secretaris,

[Handgeschreven aantekeningen]
Linker marge:
/ zonder bezwaar worden
L A

Onderaan links (schuin):
29/7-'39 [Paraaf]

Onderaan linkerhoek (drukkerijkenmerk):
A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-6-'38-1633. Dit document is een ambtelijk advies over een marktvergunning. De kern van de zaak is de afweging tussen ondernemersvrijheid en publieke hinder (stankoverlast). De directeur van het Marktwezen adviseert positief voor drie locaties (Waterlooplein, Mosplein en Uilenburg), maar geeft een negatief advies voor de Dapperstraat.

Opvallend is de expliciete vermelding van de "baklucht" als reden voor weigering, wat getuigt van een actieve regulering van de openbare ruimte in Amsterdam eind jaren '30. Ook de veiligheidsprocedure is zichtbaar in de suggestie om de Brandweer te consulteren, aangezien frituren op openbare markten een brandrisico vormde. De handgeschreven kanttekening "zonder bezwaar worden" lijkt een latere beslissing of samenvatting van een akkoord op de overige locaties te zijn. De datum van het document, 29 juli 1939, plaatst dit schrijven aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was patates-frites (toen nog vaak met streepje geschreven) een opkomend fenomeen in het Nederlandse straatbeeld, overgewaaid uit België.

De genoemde locaties zijn historisch interessant: het Waterlooplein en de buurt rondom Uilenburg waren destijds de hartslag van de Joodse buurt in Amsterdam. De naam van de aanvrager, R. Montezinos, is een typisch Sefardisch-Joodse familienaam die veelvuldig voorkwam in de Amsterdamse Joodse gemeenschap. Dit document illustreert daarmee niet alleen het economische leven en de marktregulering van die tijd, maar geeft ook een inkijkje in het dagelijks leven van de bewoners in deze wijken vlak voor de ingrijpende gebeurtenissen van de bezettingsjaren.