Administratieve notitie op een indexkaart. 22 juli 1941. 33/47/1 Adressant, T Davidson bezoekt
thans één en soms twee keer per week
de markt Ten Katestraat.
Plaatshouders die vroeger evenals adres-
sant regelmatig hun plaats innamen,
komen thans wegens gebrek aan handel
eveneens slechts één of twee keer per week.
Wegens vorengenoemde omstandigheden
kan bedoelde plaatsbezetting nl. m.i. als
force majeure worden aangemerkt.
Amsterdam, 22-7 '41
Vrij De tekst is een ambtelijke notitie betreffende de markthandel van een persoon genaamd T. Davidson op de Ten Katemarkt in Amsterdam. De schrijver (waarschijnlijk een marktmeester of gemeenteambtenaar) stelt vast dat de adressant (Davidson) zijn standplaats minder vaak bezet dan voorheen.

Er wordt echter opgemerkt dat dit een algemeen verschijnsel is onder de plaatshouders ("eveneens"), veroorzaakt door een "gebrek aan handel". De auteur adviseert daarom om deze verminderde aanwezigheid te beschouwen als een geval van force majeure (overmacht). Dit is juridisch relevant omdat marktkooplieden normaal gesproken hun vergunning of vaste plek konden verliezen als zij deze niet frequent genoeg gebruikten. Door het als overmacht aan te merken, wordt de positie van de koopman beschermd ondanks de slechte economische omstandigheden. Het document dateert uit de zomer van 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De economische situatie was in deze periode precair door schaarste, rantsoenering en de toenemende beperkingen die door de bezetter werden opgelegd.

Specifiek voor de Amsterdamse markten is de context van de vervolging van Joodse burgers van belang. In 1941 werden steeds meer beperkende maatregelen ingevoerd voor Joodse handelaren (de naam Davidson is van oudsher veelvoorkomend in Joodse gemeenschappen). In dit licht kan de notitie van de ambtenaar gezien worden als een vorm van ambtelijke coulance of bescherming door de economische malaise als officiële reden voor afwezigheid op te voeren, waardoor de handelaar zijn rechten op de standplaats behoudt. De Ten Katestraat was en is een centrale marktplek in de Amsterdamse Kinkerbuurt. T. Davidson