Getypte ambtelijke brief/memorandum (doorslag). 27 november 1941. Bladz. 3
~~xxxxx~~
37/57/11
27 November x 41
den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam.

Artikel II.
Na de eerste alinea wordt toegevoegd: "Echter ko-
men partijen overeen op 15 Januari 1942 met elkander te over-
leggen of het, in verband met de weersomstandigheden wensche-
lijk is om een door partijen te bepalen gedeelte van den
voorraad voor den verkoop vrij te geven. Voor partij ter eene
zijde zal aan dit overleg deelnemen /de directeur van den
Centralen Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening en de
directeur van het Marktwezen".

(In de linkermarge bij Artikel II is met de typemachine toegevoegd:)
/de Gemeente-
lijke Adviseur
voor voedings-
en distributie-
aangelegenheden,

Deze bepaling wordt wenschelijk geacht, omdat het
denkbaar is, dat op 15 Januari a.s. nog geen enkele vorst-
dag is voorgekomen. De handel acht het, in verband met den
grooten opslag noodzakelijk om in dat geval tijdig met het
opruimen van een gedeelte van den voorraad een aanvang te
maken, daar anders bederf der opgeslagen producten, mede als
gevolg van de zachte weersomstandigheden, niet kan uitblijven.

Artikel III blijft ongewijzigd.

Aan Artikel IV worde, evenals bij het contract
vatgroenten een nieuwe (eerste) alinea toegevoegd van den
zelfden inhoud als bij dat contract is vermeld.

Artikel V blijft ongewijzigd.

In Artikel VI wordt gelezen, in plaats van: "een
bedrag van vijf duizend vierhonderd en zestig gulden",
"veertien duizend gulden".

Voor de motiveering van de verhooging van dit be-
drag mogen ondergeteekenden U weder verwijzen naar de in bij-
lage dezes overgelegde notities van 18 November jl.

Voor de goede orde hebben ondergeteekenden de eer
U te berichten, dat de eerste ondergetekende speciaal de
door de Gemeente te betalen vergoeding reeds mondeling heeft
besproken met den Burgemeester, die hieraan zijn goedkeuring
heeft gehecht. De handel is derhalve thans reeds doende de
benoodigde voorraden bij het Bureau Velders te bestellen en
zelfs zijn reeds eenige partijen verladen naar de Centrale
Markt.

Ondergeteekenden verzoeken U derhalve beleefd te
willen bevorderen, dat door den Burgemeester tot het aangaan
van de hierboven besproken overeenkomsten wordt besloten,
waarna tot opstelling van de definitieve contracten, welke
door de wederpartijen zullen worden geteekend, kan worden
overgegaan.

De Gemeentelijke Adviseur voor voedings- en distributieaangelegenheden:
De Directeur van den Centralen Dienst voor de Levensmiddelenvoorziening:
De Directeur van het Marktwezen:

--- Dit document betreft een wijzigingsvoorstel voor contracten aangaande de voedselvoorziening in Amsterdam. De kernpunten zijn:

• Flexibiliteit bij zachte winters: Artikel II wordt aangepast zodat men op 15 januari 1942 kan besluiten om voorraden vervroegd vrij te geven voor de verkoop. Dit is een preventieve maatregel tegen bederf; als het niet vriest, kunnen grote hoeveelheden opgeslagen producten (zoals de genoemde 'vatgroenten') sneller rotten.
• Budgettaire verhoging: Artikel VI laat een forse verhoging zien van het gemoeide bedrag: van 5.460 naar 14.000 gulden. Dit duidt op ofwel een prijsstijging, ofwel een aanzienlijke vergroting van de in te kopen voorraad.
• Bestuurlijke gang van zaken: Het document toont de nauwe samenwerking tussen drie specifieke gemeentelijke diensten. Er is sprake van een zekere voldongen feit-politiek: de uitvoering (bestellingen bij Bureau Velders en transport naar de Centrale Markt) is al begonnen op basis van een mondelinge toezegging van de Burgemeester, nog voordat de schriftelijke contracten definitief zijn getekend.

--- Het document is gedateerd op 27 november 1941, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De context van de oorlog is cruciaal voor het begrijpen van dit schrijven:

1. Voedseldistributie en Schaarste: In 1941 was de rantsoenering al in volle gang. De gemeente Amsterdam had de zware taak om de voedselvoorziening voor de burgerbevolking veilig te stellen onder steeds moeilijker wordende omstandigheden. 'Vatgroenten' (groenten geconserveerd in vaten, zoals zuurkool of pekelmassa) waren essentieel wintervoedsel.
2. Bureaucratie onder de Bezetter: Hoewel de brief is gericht aan de Amsterdamse Wethouder en spreekt over de Burgemeester (destijds de door de Duitsers benoemde pro-Duitse burgemeester E.J. Voûte), stond het hele systeem onder toezicht van de bezettingsmacht. De efficiënte opslag en distributie waren niet alleen van lokaal belang, maar ook nodig om onrust onder de bevolking te voorkomen.
3. Logistieke Urgentie: De haast waarmee de bestellingen al zijn geplaatst bij 'Bureau Velders' (waarschijnlijk een inkoopbureau of groothandel) weerspiegelt de precaire situatie van de wintervoorraden. Men kon het zich niet veroorloven te wachten op de volledige ambtelijke molen terwijl het risico op bederf of tekorten dreigde. E.J. Vo Gemeente Amsterdam Marktwezen