Handgeschreven ambtelijke notitie of memo. 12 januari 1942. ND

Informeren bij
G. Kramer
hoeveel wintergroenten
vermoedelijk door
winkeliers zijn
ingemaakt (i.v.m.
hun zoutverkoop)

zeer 12-1-42
weinig
1/4 van en
verleden jaar
naar schatting S. Het document is een korte administratieve aantekening met een tweeledige structuur:
1. De instructie (boven de streep): Er wordt opdracht gegeven om bij een zekere G. Kramer te informeren naar de hoeveelheid wintergroenten die door winkeliers is ingemaakt. Interessant is de methodiek: men probeert de omvang van deze voedselconservering te herleiden via de "zoutverkoop". Zout was destijds cruciaal voor het pekelen en inmaken van groenten; een hoge zoutafzet was dus een directe indicator voor grootschalige inmaak.
2. De bevinding (onder de streep): De resultaten van het onderzoek zijn genoteerd op 12-1-42. De conclusie is dat er "zeer weinig" is ingemaakt in vergelijking met het voorgaande jaar (slechts 1/4 deel daarvan). De notitie is geparafeerd met een "S". Dit briefje is geproduceerd tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de voedselvoorziening strikt gereguleerd via het distributiestelsel. Overheidsinstanties, zoals het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening, hielden scherp toezicht op voorraden om hamsteren en de zwarte handel te bestrijden.

Het controleren van de zoutverkoop was een recherchemethode om te achterhalen of winkeliers of burgers buiten de officiële kanalen om grote hoeveelheden groenten aan de markt onttrokken om deze te conserveren. De afkorting "ND" linksboven zou kunnen verwijzen naar een specifieke afdeling (zoals de "Niet-Duitsers" administratie of een specifieke recherche-eenheid). De scherpe daling in de inmaak (75% minder dan het jaar ervoor) suggereert een groeiende schaarste aan zowel groenten als zout in de winter van 1941-1942. G. Kramer Rijksbureau