Getypte brief op briefpapier (pagina 2 van een meerbladige correspondentie). 23 augustus 1918. S. R. Bouwman & Co., Aardappelhandel, Amsterdam. No 4565 M. 1918.
S. R. BOUWMAN & Co.
AARDAPPELHANDEL

TELEFOON 1973 NOORD

--- 2 ---

Amsterdam, 23 Augustus 1918
KLOVENIERSBURGWAL No. 4

verkoopen, hebben wy niet zulk een klein quantum verkocht, daar wy gewoonlyk
tusschen de 10000 en 14000 bonnetjes á 1 kilo inleverden.
Met het oog op onze hooge kosten, aan winkelhuur, personeel
en zakkenslytage, kunnen wy met dien kleinen omzet onze kosten niet dekken, en
zouden wy tot ons leedwezen genoodzaakt zyn eenige van onze bedienden te ontslaan.
Wy hopen dan ook dat UEd. ons verzoek een welwillend oor
zal verleenen en by de eerstvolgende afgifte der rantsoeneeringsstroken ons
rantsoen te willen verhoogen opdat wy ook in deze moeielyke tyden het hoofd boven
water kunnen houden.
Ingesloten vind UEd. nog een uittreksel onzer omzet in de
maanden Juni en Juli. Indien nog eenige nadere toelichting door UEd. verlangd
moge worden zyn wy ten allen tyde tot Uw dienst.

Hoogachtend:
[handtekening: S R Bouwman & Co.] Deze brief is een formeel verzoek van een aardappelhandelaar aan een overheidsinstantie (vermoedelijk het gemeentelijk distributiekantoor). De handelaar beklaagt zich over het lage volume aan aardappelen dat hij momenteel mag verkopen onder het geldende rantsoeneringsstelsel.

De kernpunten van het betoog zijn:
* Omzetdaling: De huidige verkoop ligt ver onder het normale niveau van 10.000 tot 14.000 kilo (gebaseerd op het aantal ingeleverde bonnetjes).
* Financiële nood: De vaste lasten (huur, personeel) en variabele kosten (zoals de slijtage van jute zakken) kunnen niet meer gedekt worden door de lage marges op de beperkte verkoop.
* Dreigend ontslag: Zonder verhoging van het quotum ziet de firma zich genoodzaakt personeel te ontslaan.
* Verzoek: Een verzoek om een grotere toewijzing van "rantsoeneeringsstroken" bij de volgende uitgifte.

Het taalgebruik is uiterst beleefd en formeel, typerend voor zakelijke correspondentie uit die tijd ("UEd." voor Uw Edelheid, "tot Uw dienst"). De achterzijde van het papier toont in doorslag de tekst van de eerste pagina van de brief, wat gebruikelijk was bij het maken van kopieën met doorslagpapier. De brief dateert uit augustus 1918, de laatste maanden van de Eerste Wereldoorlog. Hoewel Nederland neutraal was, had de oorlog een enorme impact op de voedselvoorziening door de internationale blokkades. Sinds 1916 was er in Nederland een uitgebreid distributiestelsel van kracht om schaarste te beheren en woekerprijzen te voorkomen.

Aardappelen waren het volksvoedsel bij uitstek, maar de beschikbaarheid ervan varieerde sterk, wat in 1917 zelfs leidde tot het befaamde "Aardappeloproer" in Amsterdam. Handelaren zoals S. R. Bouwman & Co. zaten klem tussen de strenge overheidsregulering (die bepaalde hoeveel zij mochten inkopen en verkopen) en de noodzaak om een bedrijf rendabel te houden. De "moeielyke tyden" waar de brief naar verwijst, slaan op de economische malaise en de schaarste die de oorlog met zich meebracht. Het adres, Kloveniersburgwal 4, bevindt zich in het hart van het Amsterdamse handelscentrum. R. Bouwman