Handgeschreven verzoekschrift / brief. 6 april 1941. Barend Mos, Egelantiersstraat 210 hs, Amsterdam (Centrum). № 53/15/1 M. 1941 1/4 6 April 1941

Geachte Heer

Ik wou u eens vragen of ik niet in
aanmerking kon komen voor een marktkaart
Voor een paar jaar terug heb ik al vele
vrachten voor de markt weg gebracht.
Toen kreeg ik werk op het Dokmaatschap.
bij maar daar is niets meer te doen.
Ik heb overal gesolliciteerd dan hier dan
daar maar zonder resultaat.
Mijn vader werkte en nu is het een hard
gelach als zoon zijnde niets thuis te
kunnen brengen. Misschien wil u nu
zoo vriendelijk zijn om mij voor 'n kaart
te geven. In afwachting op u bericht

Barend Mos
Egelantiersstraat 210 hs
A’dam (Centrum) * Inhoud: De schrijver, Barend Mos, verzoekt de instanties om een 'marktkaart' (een vergunning om op de markt te mogen werken of handelen). Hij voert aan dat hij in het verleden al ervaring heeft opgedaan met het vervoeren van vrachten voor de markt. Hij is werkloos geworden nadat zijn werk bij een dokmaatschappij (scheepsbouw of havenwerk) ophield.
* Toon en taalgebruik: De brief is geschreven in een eerbiedige maar dringende toon. Het taalgebruik is volks en vertoont fonetische kenmerken en stijlfouten die typerend zijn voor iemand met een beperkte schoolopleiding uit die tijd (bijv. "hard gelach" in plaats van "hard gelag", en "u bericht" in plaats van "uw bericht").
* Sociaal aspect: De brief benadrukt de zware morele druk op de jonge man. Het feit dat hij "als zoon zijnde niets thuis kan brengen" terwijl zijn vader wel werkte (of voorheen werkte), wordt als een grote schande of bron van verdriet ervaren. Dit schetst een duidelijk beeld van de sociale verhoudingen en de noodzaak van inkomen binnen het arbeidersgezin. * Historische context: De brief dateert van april 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De economische omstandigheden waren zwaar; grondstoffen werden schaars en de arbeidsmarkt raakte ontregeld.
* Geografische context: De Egelantiersstraat ligt in de Jordaan, destijds een dichtbevolkte Amsterdamse volksbuurt waar armoede en werkloosheid veel voorkwamen.
* Bureaucracie: De 'marktkaart' was een essentieel document dat door de gemeente werd verstrekt om de handel op de Amsterdamse markten te reguleren. In oorlogstijd werd de controle hierop verscherpt, onder andere vanwege de distributiebonnen en de zwarte handel. De brief is een getuigenis van de individuele burger die probeert te overleven binnen dit systeem. H. Broese