Typoscript (doorslag van een ambtelijke brief). 23 september 1941. Vermoedelijk de directeur of een beheerder van de Centrale Markt (gezien de context en linksboven vermelde "Kantoren Hal Centrale Markt"). VD/HG. Extra

66/21/2 M.
23 September 1941.

Kantoren Hal
Centrale Markt.
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

    Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 12 dezer om advies ontvangen stuk No.854 L.M.1941 heb ik de eer U te berichten, dat met ingang van 1 September jl. is verhuurd aan den grossier H. van Bladeren kantoor Hal 84; Van Bladeren had den wensch te kennen gegeven om speciaal kantoor no.84 te huren, omdat hij daaronder in een pakhuisafdeeling zijn grossiersbedrijf uitoefent. Kantoor Hal 84 is met een aantal andere kantoren in de maand April 1940 gratis ter beschikking gesteld van het Gemeente-Archief en de Universiteitsbibliotheek voor het, gedurende de mobilisatie, opbergen van boekwerken en archiefstukken; aan een en ander is echter door den toenmaligen Wethouder voor de Levensmiddelen de voorwaarde verbonden, dat, indien zich eventueel de mogelijkheid van verhuren der betreffende lokaliteiten voordoet, deze daarvoor zullen moeten worden ontruimd (vide den brief van den Wethouder voor de Levensmiddelen d.d. 4 April 1940 No.522 L.M.1940 aan zijn Ambtgenoot voor de Publieke Werken). Waar de onderhavige kantoren in de allereerste plaats zijn bestemd voor den marktdienst, meende ik, gelet op vorengenoemde voorwaarde, dat zonder bezwaar tot verhuring aan Van Bladeren kon worden overgegaan. Dezerzijds is op 21 Augustus jl. (en niet op 29 Augustus, zooals de Gemeente-archivaris schrijft) van een en ander aan Mr. Oldewelt van het Gemeente-Archief mededeeling gedaan, met het verzoek de betreffende lokaliteit te doen ontruimen en de inhoud over te doen brengen naar een ander ter beschikking te stellen kantoor. Waarop op 29 Augustus daaropvolgend hieraan nog geen uitvoering was gegeven, heb ik mij toen opnieuw met genoemden functionnaris in verbinding gesteld, die mij toen verwees naar den Dienst der Publieke Werken, welke dienst destijds de ingebruikneming (in verband met de luchtbescherming) had behandeld. De ambtenaar van dezen Dienst, die deze zaken behandelt, was echter met verlof, zoodat ten slotte eerst op 2 September jl. tot ontruiming kon worden overgegaan. *   **Kern van het document:** Het document betreft een verantwoording over de verhuur van een kantoorruimte (Hal 84) op de Centrale Markt aan een private partij (grossier H. van Bladeren), ten koste van de tijdelijke opslagruimte voor het Gemeente-Archief en de Universiteitsbibliotheek.

• Bureaucratisch conflict: Er is sprake van een lichte frictie tussen de marktdienst en de Gemeente-archivaris (Mr. Oldewelt) over de datum van communicatie en de snelheid van ontruiming. De afzender benadrukt dat de commerciële bestemming (verhuur) prevaleert boven de gratis opslag, conform eerdere afspraken uit 1940.
• Logistiek: De opslag was bedoeld voor de bescherming van cultureel erfgoed tegen oorlogsdreiging ("luchtbescherming"). De vertraging in de ontruiming werd veroorzaakt door een verlofperiode bij de Dienst der Publieke Werken. * Tijdsbeeld: September 1941, ruim een jaar na de Nederlandse capitulatie. De bezetting is in volle gang. Het document weerspiegelt de dagelijkse gang van zaken in een stad onder spanning: de behoefte aan veilige opslag voor archieven (tegen bombardementen) versus de economische noodzaak om de markthandel te faciliteren.
• Mr. Oldewelt: De genoemde Mr. Oldewelt is Dr. W.F.H. Oldewelt, die van 1930 tot 1957 de gemeentearchivaris van Amsterdam was. Hij speelde een cruciale rol in het veiligstellen van de archieven tijdens de oorlogsjaren.
• Locatie: De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam in West) was de logistieke spil voor de voedselvoorziening van de stad, wat de betrokkenheid van de "Wethouder voor de Levensmiddelen" verklaart. In oorlogstijd was de controle op voedselstromen en de bijbehorende administratie/kantoorruimte van strategisch belang. H. van Bladeren W.F.H. Oldewelt Publieke Werken