Getypt rapport van een opsporingsambtenaar of marktmeester. 8 december 1941 (betreft gebeurtenissen op 2 december 1941). Nº 77/ 95 / M. 1341 19/12

2 Dec

R_a_p_p_o_r_t__

Op Maandag den 8 December 1941 des voo middags omstreeks 10 uur werd my, rapporteur, door den my bekenden knecht van den kooper Looyen, genaamd A.J.Sligting, oud 46 jaar en wonende Rynstraat 32 III, medegedeeld, dat een party groene kool wegende 1000 K.G. sinds Dinsdag 2 December j.l. verdwenen was. Deze party kool had Looyen gekocht van den grossier Th.Pouw voor den prys van Fl. 80.- en was opgeslagen aan de achterzyde van het pakhuis van Pouw op pier E. Vervolgens deelde Sligting my nog mede, dat de zoon van grossier Dykstra en een knecht van grossier Pouw hadden gezien, dat een persoon, die zy evenwel niet kenden op Dinsdag 2 December 1941 omstreeks 12 uur voornoemde par- ty kool op een paard en wagen hadden zien laden. Volgens deze personen was de kool op een wagen geladen, welke voor- zien was van een bord, waarop in witte letters de naam "G.Bekker,Zaandam" op stond. Looyen heeft toen aan Bekker een kaart geschreven en hem verzocht zich even met hem in verbinding te willen stellen om de zaak te regelen. Aangezien Looyen geen antwoord op zyn schryven ontving, verzocht hy my, rapporteur, deze zaak te willen onderzoeken.
Op Maandag 8 December 1941 hoorde ik,rapporteur, de zoon van Dykstra en de knecht van Pouw. Zy gaven op respectoevelyk te zyn genaamd : CORNELIS DYKSTRA, oud 27 jaar, personeel Verkooper en wonende Ortheliusstraat 125 III alhier en HERMANUS HENDRICUS HOLLA, oud 14 jaar, personeel Verkooper en wonende Cabotstraat 39 alhier. Zy verklaarden my eensluidend :
" Op Dinsdag 2 December 1941 hebben wy geconstateerd, dat
" omstreeks 12 uur een persoon van achter het pakhuis van
" grossier Pouw op een paard en wagen een party groene kool
" aan het opladen was. Deze persoon kennen wy niet, doch
" mocht U hem ons toonen, dan zullen wy hem zeker herkennen.
" Wat wy U wel hunnen verklaren is het navolgende : Op een
" bord, dat achter op den wagen stond, was vermeld den naam
" G.BEKKER,ZAANDAM. en de persoon die de kool heeft opgela-
" den was een stevige vent en had een lederen vest of jas
" aan. Verder kunnen wy U niets mededeelen."
Na deze mededeeling heb ik eveneens op Maandag 8 December 1941 te zynen huize gehoord den my bekenden kooper G.Bekker te Zaandam, die my het volgende verklaarde :
" Ik kom al sedert ruim een maand niet meer op de Centrale
" Markt te Amsterdam. Ik ben in het bezit geweest van een
" paard en wagen, doch heb paard en wagen in Augustus 1940
" verkocht aan een handelaar, die ik niet anders van naam ken
" dan ALBERT en zooals ik gehoord heb, moet hy in een woon-
" wagenkamp wonen. Het is my wel opgevallen, dat als ik op
" de Centrale Markt kom, dat ik myn wagen, waarop myn naam
" nog vermeld stond, daar regelmatig aantrof. Wat betreft de
" kool kan ik U mededeelen, dat ik zeer verontwaardigd was,
" toen ik van Looyen daarover een schryven ontving. Ik ben da
" dan ook naar de politie hier ter plaatse gegaan en heb er
" het schryven laten lezen. Deze adviseerde my om er geen
" antwoord op te geven en maar stil af te wachten, hoe deze
" zaak verder verloopen zou. * Inhoud: Het rapport beschrijft de diefstal van 1000 kg groene kool op de Centrale Markt in Amsterdam. De kool was eigendom van een koper genaamd Looyen.
* Bewijs: Getuigen (Cornelis Dykstra en de pas 14-jarige Hermanus Holla) zagen een man de kool inladen op een wagen met de naam "G. Bekker, Zaandam".
* Verweer: G. Bekker ontkent betrokkenheid. Hij claimt dat hij zijn wagen al in 1940 heeft verkocht aan een zekere "Albert" (vermoedelijk een bewoner van een woonwagenkamp), maar dat zijn naam nog steeds op de wagen staat. Bekker geeft aan de lokale politie in Zaandam te hebben geraadpleegd, die hem adviseerde niet op de beschuldigingen van Looyen te reageren.
* Taalgebruik: Typisch ambtelijk jargon uit die tijd ("rapporteur", "medegedeeld", "j.l.", "eensluidend"). Er zijn enkele typefouten zichtbaar ("voo middags", "respectoevelyk", "hunnen", "da dan"). Dit document stamt uit december 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was er sprake van toenemende voedselschaarste en distributiemaatregelen. Diefstal van grote partijen groenten (zoals 1000 kg kool) was een ernstig vergrijp, aangezien voedsel een cruciale en schaarse grondstof was geworden. De Centrale Markt in Amsterdam was de spil in de voedselvoorziening van de stad en stond onder streng toezicht. De vermelding van een "woonwagenkamp" als mogelijke verblijfplaats van de dader weerspiegelt de toenmalige maatschappelijke vooroordelen of specifieke opsporingsfocus van die tijd. De aanwezigheid van een 14-jarige werknemer (Holla) was in die jaren niet ongebruikelijk in de Amsterdamse handel. E. Vervolgens G. Bekker Politie