Ambbtelijke brief / Adviesrapport. 5 januari 1942 (verzonden 6 januari 1942). De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam ("Alhier"). Inspecteur
Verzonden 6/1
D/G.
85/295 M 1941
1

5 Januari 1942.

Kramenvergunning
t.n.v. H. Segers.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.

Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 5 November jl. om advies ontvangen stuk no.1029 L.M.1941 heb ik de eer U te berichten, dat adressant verzoekt hem vergunning te verleenen tot het voor markttyd plaatsen van kramen en karren op de markten. Krachtens artikel 344 sub b der Algemeene Politie Verordening is het vóór markttyd opzetten of hebben van kramen, bestemd om op de markt te worden gebruikt, verboden, tenzy hiervoor, krachtens artikel 5 der Algemeene Politie Verordening, een schriftelyke vergunning door den Burgemeester is verleend. Op grond hiervan zyn aan 81 personen, die reeds jaren van het kramenverhuurdersbedryf op de markten hun beroep maakten, vergunningen in bovenbedoelden zin uitgereikt; deze personen betalen hiervoor een belasting, het zoogenaamde kramengeld, welke belasting is geregeld in artikel 30 van de Verordening op de heffing van markt-, standplaats- en ventgelden. De kramenverhuurders hebben destyds met de invoering van deze belasting ingestemd onder andere op de toezegging, dat geen nieuwe vergunninghouders zouden worden toegelaten, waardoor het mogelyk zou worden, dat de op dit gebied bestaande, zeer groote concurrentie der kramenverhuurders in eenigszins goede banen zou worden geleid.

By een dezerzyds ingesteld onderzoek is gebleken, dat adressant nimmer kramenmateriaal op de markten heeft verhuurd. Naar aanleiding van een verzoek mynerzyds heeft hy daarna een vyftal marktkooplieden opgegeven, die met zyn materiaal plaatsen op de markt aan de Lindengracht zouden innemen. By contrôle bleek echter, dat vier van deze personen, op de Lindengracht geheel onbekend waren, terwyl de vyfde mededeelde, dat hy zyn kar van adressant had gekocht.

Op grond van het bovenstaande geef ik U beleefd in overweging den adressant te doen berichten, dat aan zyn verzoek niet kan worden voldaan.

De Directeur, In dit document adviseert de Directeur van de marktdienst de Wethouder voor de Levensmiddelen om een vergunningsaanvraag van de heer H. Segers af te wijzen. Segers wilde een vergunning voor het verhuren van kramen en karren op de Amsterdamse markten.

De afwijzing steunt op twee gronden:
1. Beleid en afspraken: Er is een historisch "numerus clausus" (beperkt aantal) van 81 vergunninghouders. Dit was een afspraak die gemaakt was met de gevestigde kramenverhuurders toen de belasting op kramen ("kramengeld") werd ingevoerd, om de markt te beschermen tegen overmatige concurrentie.
2. Onjuiste opgave: Bij nader onderzoek bleek de aanvrager Segers niet eerlijk te zijn geweest. Hij gaf vijf namen op van kooplieden op de Lindengracht die zijn materiaal zouden huren. Vier bleken onbekend en de vijfde had de kar gekocht in plaats van gehuurd. Hierdoor wordt Segers niet beschouwd als een bonafide kramenverhuurder. Het document dateert van januari 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De term "Wethouder voor de Levensmiddelen" was in deze periode cruciaal, aangezien deze functionaris verantwoordelijk was voor de voedselvoorziening en distributie in de stad (in dit geval Amsterdam, gezien de verwijzing naar de Lindengracht).

Hoewel het document over een ogenschijnlijk triviale zaak als kramenverhuur gaat, weerspiegelt het de strikte regulering en bureaucratische controle van de economie tijdens de oorlogsjaren. De overheid probeerde de bestaande economische structuren te bevriezen en illegale handel of "ongecontroleerde" concurrentie te voorkomen. De Lindengracht was (en is) een bekende marktlocatie in de Jordaan; in de oorlog was de controle op wie daar wat mocht verkopen of verhuren extra streng vanwege de schaarste aan goederen en materialen (zoals hout en metaal voor kramen).