Archief 745
Inventaris 745-365
Pagina 215
Dossier 7
Jaar 1941
Stadsarchief

Handgeschreven verzoekschrift.

9 december 1941. Van: J. de Vries, woonachtig aan de Hemonystraat 37 te Amsterdam.

Origineel

Handgeschreven verzoekschrift. 9 december 1941. J. de Vries, woonachtig aan de Hemonystraat 37 te Amsterdam. $N^o$ 85/26/1 M. 1941 10/12
Adam 9 Dec 1941 [paraaf]

No
Ondergeteekende vaste standplaatshouder
van de markt Waterlooplein gebruikt sinds vijf jaar eigen
materiaal, en is mij op de hulpmarkt Waterlooplein
een zoodanige ongunstige plaats aangewezen dat ik
verplicht ben iederen dag mee te loten.
Daar de omstandigheden op deze markt
zoo zijn dat ik geen extra kosten van kraamhuur kan
betalen, verzoek ik beleefd ook op een lootplaats mijn
eigen materiaal te mogen gebruiken.

Met Hoogachting
J de Vries
Hemonystraat 37. De brief is een formeel verzoek van een marktkoopman, J. de Vries, aan de marktautoriteiten. De schrijver is een vaste standplaatshouder op de Waterloopleinmarkt en heeft altijd gewerkt met eigen materiaal (een eigen kraam of kar). Door een administratieve wijziging of herindeling is hij op de "hulpmarkt" geplaatst op een ongunstige plek. Hierdoor wordt hij gedwongen deel te nemen aan de dagelijkse loting voor een betere plek.

Het knelpunt is van financiële aard: bij de toegewezen lootplaatsen is het blijkbaar gebruikelijk of verplicht om een kraam te huren. De Vries voert aan dat hij de extra kosten voor deze "kraamhuur" niet kan betalen en verzoekt daarom om dispensatie om zijn eigen materiaal te mogen blijven gebruiken op de lootplaatsen. De brief getuigt van de economische druk op kleine zelfstandigen in die periode. Het document stamt uit december 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De Waterloopleinmarkt was historisch gezien het hart van de Joodse koopmansgeest in Amsterdam. In 1941 werden de anti-Joodse maatregelen van de bezetter steeds nijpender. Joodse handelaren werden gesegregeerd en mochten alleen nog op speciaal aangewezen markten of marktdelen staan (de zogenaamde 'hulpmarkten' of Joodse markten).

De vermelding van de "hulpmarkt Waterlooplein" in combinatie met het jaartal 1941 en het adres (de Hemonystraat in de Pijp was een buurt met veel Joodse bewoners) suggereert dat dit verzoek geplaatst moet worden in de context van de toenemende beperkingen voor Joodse Amsterdammers. De onmogelijkheid om kraamhuur te betalen wijst op de verarming die veel Joodse ondernemers trof doordat hun middelen van bestaan stelselmatig werden afgebroken. J. de Vries

Samenvatting

De brief is een formeel verzoek van een marktkoopman, J. de Vries, aan de marktautoriteiten. De schrijver is een vaste standplaatshouder op de Waterloopleinmarkt en heeft altijd gewerkt met eigen materiaal (een eigen kraam of kar). Door een administratieve wijziging of herindeling is hij op de "hulpmarkt" geplaatst op een ongunstige plek. Hierdoor wordt hij gedwongen deel te nemen aan de dagelijkse loting voor een betere plek.

Het knelpunt is van financiële aard: bij de toegewezen lootplaatsen is het blijkbaar gebruikelijk of verplicht om een kraam te huren. De Vries voert aan dat hij de extra kosten voor deze "kraamhuur" niet kan betalen en verzoekt daarom om dispensatie om zijn eigen materiaal te mogen blijven gebruiken op de lootplaatsen. De brief getuigt van de economische druk op kleine zelfstandigen in die periode.

Bron-evidence 8

5 claims 3 relaties 14 gekoppeld
Claims
standplaats middel
Ondergeteekende vaste standplaatshouder van de markt Waterlooplein gebruikt sinds vijf jaar eigen materiaal
Ondergeteekende vaste standplaatshouder van de markt Waterlooplein gebruikt sinds vijf jaar eigen materiaal
standplaats middel
is mij op de hulpmarkt Waterlooplein een zoodanige ongunstige plaats aangewezen
is mij op de hulpmarkt Waterlooplein een zoodanige ongunstige plaats aangewezen
overig middel
verzoek ik beleefd ook op een lootplaats mijn eigen materiaal te mogen gebruiken
persoon J. de Vries verzoekt gebruik eigen materiaal onbekend lootplaats
verzoek ik beleefd ook op een lootplaats mijn eigen materiaal te mogen gebruiken
marktregistratie middel
Daar de omstandigheden op deze markt zoo zijn dat ik geen extra kosten van kraamhuur kan betalen
persoon J. de Vries kan geen extra kosten betalen onbekend kraamhuur
Daar de omstandigheden op deze markt zoo zijn dat ik geen extra kosten van kraamhuur kan betalen
adres middel
J de Vries Hemonystraat 37
persoon J. de Vries woont adres Hemonystraat 37
J de Vries Hemonystraat 37
Relaties
persoon_adres middel
persoon J. de Vries persoon_adres adres Hemonystraat 37
Handtekening en adresvermelding op verzoekschrift
J de Vries Hemonystraat 37
persoon_markt middel
Vaste standplaatshouder
Ondergeteekende vaste standplaatshouder van de markt Waterlooplein
persoon_markt middel
Aangewezen op ongunstige plaats
is mij op de hulpmarkt Waterlooplein een zoodanige ongunstige plaats aangewezen

Historische Context

Het document stamt uit december 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De Waterloopleinmarkt was historisch gezien het hart van de Joodse koopmansgeest in Amsterdam. In 1941 werden de anti-Joodse maatregelen van de bezetter steeds nijpender. Joodse handelaren werden gesegregeerd en mochten alleen nog op speciaal aangewezen markten of marktdelen staan (de zogenaamde 'hulpmarkten' of Joodse markten).

De vermelding van de "hulpmarkt Waterlooplein" in combinatie met het jaartal 1941 en het adres (de Hemonystraat in de Pijp was een buurt met veel Joodse bewoners) suggereert dat dit verzoek geplaatst moet worden in de context van de toenemende beperkingen voor Joodse Amsterdammers. De onmogelijkheid om kraamhuur te betalen wijst op de verarming die veel Joodse ondernemers trof doordat hun middelen van bestaan stelselmatig werden afgebroken.

Genoemde Personen 1

Locaties

Waterlooplein

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Klei A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit Kruidenier (Droog): Meel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Hart Vleeswaren: Vlees

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 99

A B Adriani
A. Cohen Uilenburg 1
A.C. ter Weyden Uilenburg 1
A. Jansen 10.46
A. J. Bogers 2.43
A J Noijen
Aäron van Praag Uilenburg
B. Kinschraper Uilenburg 1
B. Walberstadt Uilenburg
C. Kok Uilenburg
C. Goedhart Waterlooplein Alb.Cuypstraat
C. Goedhart Uilenburg Alb.Cuypstraat
C.J. Vaas Uilenburg } 1 pers.
D. Sebbeler Waterlooplein 2.50
Fa. Gondo
F.X. Waterlooplein 3.19
G. Hak Uilenburg } 2 pers
Brigadier Maas. Uilenburg
J. Triitman 100.-
G. Slikker Waterlooplein Alb.Cuypstraat
G. Slikker Uilenburg Alb.Cuypstraat
H. Hamjé 0495 Uilenburg 1 pers
Alle 99 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6