Ambtelijke brief / intern memorandum.
Origineel
Ambtelijke brief / intern memorandum. 24 november 1941 (gebaseerd op het stempel/kenmerk rechtsboven). Genoemde data in de tekst: 2 oktober 1939, 12 september 1940, 31 december 1940 en maart 1941. Waarschijnlijk een ambtenaar of afdelingshoofd van de gemeente. [Links boven:]
Vaststelling monopolie
rechten verschuldigd
door N.V. Sernie
voor het eerste kalender
halfjaar 1941.
[Rechts boven:]
24/11/41
99/2/1 M
aan den Heer Wethouder
van de Levensmiddelen
alhier.
[Hoofdtekst:]
Onder verwijzing naar mijn brief
van 12 September 1940 no 99/5/2 M heb ik de eer U
in bijlage dezer te doen toekomen een balans per
31 December 1940 ingediend door de N.V.
Sernie op grond waarvan [het] door de
genoemde N.V. te betalen monopolierecht voor
het eerste halfjaar 1941 moet worden vastgesteld.
In een mondelinge bespreking
heeft de N.V. Sernie mij medegedeeld dat
de verkoop van benzine als gevolg van de buiten-
gewone omstandigheden steeds terug loopt en dat
zij nog slechts één benzine-pompinstallatie in gebruik heeft
~~en de dieselpomp~~ wegens het verbod van verkoop
van gasolie geheel buiten werking heeft moeten
worden gesteld. Volgens de door haar verstrekte gegevens
bedroeg de verkoop van benzine in de maanden
Januari, Februari en Maart 1940 resp: ~~13.200~~ 17.712, 18 315 en 21 600 liter
en in dezelfde maanden van 1941 slechts
13 200, 9 400 en 5 600 liter.
Zij verwacht dat de verkoop
van benzine, gezien het steeds verminderde
artikelen nog belangrijk zal dalen en zij verzoekt
ingevolge de voorwaarden, vervat in den dd 2 October
1939 door [de N.V. Sernie] aan Burgemeester en Wethouders
gerichten brief. * Kernboodschap: De brief dient als begeleidend schrijven bij de financiële stukken (balans) van N.V. Sernie. Het doel is om het verschuldigde 'monopolierecht' (een soort concessievergoeding) vast te stellen voor de eerste helft van 1941. De NV verzoekt om een herziening of lagere vaststelling vanwege een drastische daling in de brandstofverkoop.
* Bedrijfsgegevens: De verkoopcijfers tonen een scherpe daling aan tussen het eerste kwartaal van 1940 en dat van 1941. Bijvoorbeeld, in de maand maart daalde de verkoop van 21.600 liter naar slechts 5.600 liter. Ook wordt gemeld dat de verkoop van gasolie (diesel) volledig is verboden en dat nog slechts één benzinepomp in bedrijf is.
* Taalgebruik: Het document is geschreven in formele, ambtelijke stijl ("heb ik de eer U in bijlage dezer te doen toekomen"). Het gebruik van de term "buitengewone omstandigheden" is kenmerkend voor de bezettingstijd. * Historische context: Het document dateert uit november 1941, ruim anderhalf jaar na de Duitse inval in Nederland. De "buitengewone omstandigheden" verwijzen direct naar de Tweede Wereldoorlog en de Duitse bezetting.
* Schaarste en distributie: De enorme daling in de benzineverkoop is een direct gevolg van de brandstofschaarste en de strikte distributieregels (bonnensysteem) die door de bezetter waren ingevoerd. Personenauto's mochten nauwelijks meer rijden, en brandstof werd prioritair toegewezen aan de Wehrmacht en essentiële diensten.
* Lokale economie: De brief illustreert hoe lokale bedrijven (zoals N.V. Sernie, waarschijnlijk een brandstofhandelaar of exploitant van tankstations) financieel in de knel kwamen door de oorlogseconomie en hoe zij bij het gemeentebestuur om verlichting van lasten vroegen. Het "monopolierecht" wijst op een gereguleerde lokale markt voor brandstofvoorziening.