Archief 745
Inventaris 745-366
Pagina 59
Dossier 21
Jaar 1941
Stadsarchief

Getypt ambtelijk schrijven (doorslag).

9 oktober 1941. Van: De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen of een aanverwante gemeentelijke instantie). Bovenaan staan handgeschreven parafen: "M. Müller" en de aantekening "Verzonden 9/10". Aan: Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam ("Alhier").

Origineel

Getypt ambtelijk schrijven (doorslag). 9 oktober 1941. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen of een aanverwante gemeentelijke instantie). Bovenaan staan handgeschreven parafen: "M. Müller" en de aantekening "Verzonden 9/10". Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam ("Alhier"). [Handgeschreven bovenaan:]
M. Müller

[Handgeschreven midden boven:]
Verzonden 9/10

[Links boven, getypt:]
M/HG.

99/3/2 M.
n 2

[Rechts, getypt:]
9 October 1941.

[Links, getypt:]
Vaststelling monopolierechten
verschuldigd door N.V. Service
voor het tweede halfjaar 1941.

[Rechts, getypt:]
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

[Hoofdtekst:]
Onder verwijzing naar mijn brief van 9 April 1941 No.99/2/1 M. heb ik de eer U te berichten, dat het monopolierecht voor de N.V. Service, dat bij besluit van 25 April 1941 No.400 L.M.1941 door den Regeeringscommissaris voor Amsterdam voor 1941 voorloopig op een basis van f 400,- per jaar werd vastgesteld en waarvan voornoemde N.V. voor het eerste halfjaar 1941 f 200,- heeft voldaan, thans voor het tweede halfjaar 1941 moet worden bepaald.

In een op 18 September 1941 aan mij gerichten brief, die in afschrift hierbij gaat, geeft de N.V. Service te kennen, dat zij op grond van de ongunstige bedrijfsresultaten die haar bedrijf in het eerste halfjaar 1941 heeft behaald krachtens de voorwaarden van een met haar loopende overeenkomst, over het tweede halfjaar 1941 geen monopolierechten verschuldigd is.

Een door voornoemde N.V. ingediende balans per 30 Juni 1941, die ik U eveneens in bijlage dezes doe toekomen, toont aan, dat de bedrijfsresultaten voor haar bedrijf in de eerste helft van 1941 inderdaad ongunstig zijn geweest.

Naar mijn meening moet de N.V. Service van de verdere betaling van monopolierechten over 1941 worden vrijgesteld.

Ik heb de eer U beleefd in overweging te geven wel te willen bevorderen, dat bij besluit van den Burgemeester wordt bepaald, dat het door de N.V. Service te betalen monopolierecht voor het tweede halfjaar 1941 op nihil wordt vastgesteld. Vooraf ware terzake het advies in te winnen van Uw Ambtsgenoot voor de Financiën.

[Rechts onderaan:]
De Directeur,

--- * Kern van de zaak: De brief is een formeel advies om de "N.V. Service" vrij te stellen van het betalen van monopolierechten voor de tweede helft van 1941.
* Argumentatie: De N.V. Service beroept zich op een clausule in hun contract die stelt dat er bij slechte bedrijfsresultaten geen rechten verschuldigd zijn. De directeur bevestigt dit aan de hand van een gecontroleerde balans over de eerste helft van het jaar.
* Bestuurlijke procedure: De directeur adviseert de wethouder om een formeel besluit van de burgemeester voor te bereiden, waarbij ook de wethouder van Financiën geraadpleegd moet worden.
* Terminologie: De vermelding van de "Regeeringscommissaris voor Amsterdam" (in plaats van de gemeenteraad) duidt op de bestuurlijke structuur tijdens de bezetting, waarbij democratische organen waren vervangen door autoritaire machthebbers.

--- * Tijdsgewricht: Oktober 1941 valt midden in de Tweede Wereldoorlog. Nederland is bezet door nazi-Duitsland. De invloed van de bezetter op het dagelijks bestuur van Amsterdam is groot. Edward Voûte was in deze periode de door de Duitsers aangestelde regeringscommissaris (burgemeester).
* Economie en Distributie: De brief is gericht aan de wethouder voor de Levensmiddelen. In 1941 was de schaarste aan goederen nijpend en was het distributiestelsel (bonnenkaarten) in volle gang. Bedrijven die diensten verleenden in deze sector (zoals N.V. Service) hadden het financieel zwaar door de strakke overheidsregulering en gebrek aan middelen.
* Monopolies: De gemeente verleende soms exclusieve rechten aan private bedrijven voor bepaalde diensten (zoals schoonmaak, vervoer of specifieke handel in markten). In ruil hiervoor betaalde het bedrijf "monopolierechten" aan de stadskas. De brief laat zien dat er juridische ontsnappingsclausules waren wanneer een bedrijf door externe omstandigheden (zoals de oorlog) onvoldoende winst maakte.

Samenvatting

  • Kern van de zaak: De brief is een formeel advies om de "N.V. Service" vrij te stellen van het betalen van monopolierechten voor de tweede helft van 1941.
  • Argumentatie: De N.V. Service beroept zich op een clausule in hun contract die stelt dat er bij slechte bedrijfsresultaten geen rechten verschuldigd zijn. De directeur bevestigt dit aan de hand van een gecontroleerde balans over de eerste helft van het jaar.
  • Bestuurlijke procedure: De directeur adviseert de wethouder om een formeel besluit van de burgemeester voor te bereiden, waarbij ook de wethouder van Financiën geraadpleegd moet worden.
  • Terminologie: De vermelding van de "Regeeringscommissaris voor Amsterdam" (in plaats van de gemeenteraad) duidt op de bestuurlijke structuur tijdens de bezetting, waarbij democratische organen waren vervangen door autoritaire machthebbers.

Historische Context

  • Tijdsgewricht: Oktober 1941 valt midden in de Tweede Wereldoorlog. Nederland is bezet door nazi-Duitsland. De invloed van de bezetter op het dagelijks bestuur van Amsterdam is groot. Edward Voûte was in deze periode de door de Duitsers aangestelde regeringscommissaris (burgemeester).
  • Economie en Distributie: De brief is gericht aan de wethouder voor de Levensmiddelen. In 1941 was de schaarste aan goederen nijpend en was het distributiestelsel (bonnenkaarten) in volle gang. Bedrijven die diensten verleenden in deze sector (zoals N.V. Service) hadden het financieel zwaar door de strakke overheidsregulering en gebrek aan middelen.
  • Monopolies: De gemeente verleende soms exclusieve rechten aan private bedrijven voor bepaalde diensten (zoals schoonmaak, vervoer of specifieke handel in markten). In ruil hiervoor betaalde het bedrijf "monopolierechten" aan de stadskas. De brief laat zien dat er juridische ontsnappingsclausules waren wanneer een bedrijf door externe omstandigheden (zoals de oorlog) onvoldoende winst maakte.

Kooplieden in dit dossier 100

Accountants honorarium
Afschrijving op Meubelen en Inventaris
Algemeene Kosten
W.F. Siebert Uilenburg
G.A. Erhendreich Uilenburg C.Douwesweg, schip "Cornelia" no. 3562
G. Barbieri Uilenburg Latherusstraat 48 hs
Barmhartigheid, I. *K30181* Uilenburg Rapenburgerstraat 56
L. Barmhartigheid Uilenburg Jodenbreestraat 28 I
Batum, W.F. van *K30138 1/7'41* Uilenburg Bestevaerstraat 70 I
Beesemer, I. *K.30185* Uilenburg Alex. Boersstraat 7
Berg, I. v.d. **K30924** Uilenburg
M. v.d.Berg Uilenburg
Bever, B. van *K30190 1/7'41* Uilenburg Krugerstraat 25
B. Van Zwanenburgwal Zandstraat 16 III
Biet, B. *K30193 1/7'41* — Uilenburg Rapenburgerstraat 116 I
N. Blaugrund Uilenburg
Bleekveld, B. *K30195 1/10'41* Uilenburg Vrolikstraat 128 II
Blog, G. *K30202* — Uilenburg Tilanusstraat 23 II
Boas, J. *K30213 1/7'41* Uilenburg Valkenburgerstraat 150 II
Boeken, D. *K. 30215* Uilenburg Lepelstraat 2 c III
G.M. Hogers Uilenburg Rozenstraat 198 hs
G.A. Erhendreich Uilenburg
J. Premsela Uilenburg
D. Eitje Uilenburg
E. Engelsman Uilenburg
Fierlier, J. *K 30301 t/m 1/7 '41* Uilenburg
Frank, J. *K 30304 t/m 1/2 '41* Uilenburg
S. Frank Uilenburg
M. Franschman Uilenburg
F. van Uilenburg
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 4