Zakelijke brief / Verzoekschrift 18 September 1941 N.V. Centrale Markt Service (gevestigd aan de Jan van Galenstraat, Amsterdam West) De Heer Directeur van het Marktwezen (Jan van Galenstraat 14, Amsterdam) N.V. Centrale Markt Service.
Centrale Markt,
Jan van Galenstraat
Amsterdam (West).

Amsterdam, 18 September 1941.

Aan den Heer Directeur
van het Marktwezen,
Jan van Galenstraat 14
- A M S T E R D A M-W-

Hoogedelgestrenge Heer,

Naar aanleiding van het U reeds eerder toege-
zonden accountantsrapport over het halfjaar 1 Januari
1941 tot en met 30 Juni 1941, waarvan de balans per
30 Juni 1941 een verlies aantoont van f.199,68 en onder
verwyzing naar de tusschen de Gemeente en ons bestaande
overeenkomst, alsmede naar de vroeger genomen beslissing
naar aanleiding van de bedryfsresultaten van het half-
jaar 1 Januari 1940 tot en met 30 Juni 1940, deelen wy
U mede, dat wy naar onze meening over het 2e halfjaar
1941 geen monopolierecht behoeven te betalen.

Voor de goede orde merken wy nog op, dat onze
pessimistische verwachtingen ten aanzien van de steeds
scherper wordende benzinedistributie tot onze spyt vol-
ledig zyn bevestigd, zooals U uit de verkoopcyfers van
bovenbedoeld rapport moge blyken.

Voor het per 1 Juli l.l. aangevangen half-
jaar zullen wy ongetwyfeld met nog lagere cyfers re-
kening moeten houden. Wy hopen echter, dat de verkoop
van hout en anthraciet voor auto-generatoren hieraan
weer iets tegemoet zal komen, waardoor ons de gelegen-
heid zal worden geboden, het bedryf gaande te houden.

Wy verblyven met de meeste hoogachting
N.V. Centrale Markt Service,

[Handtekening] * Onderwerp: De N.V. Centrale Markt Service verzoekt om vrijstelling van het betalen van "monopolierecht" voor het tweede halfjaar van 1941 vanwege geleden verliezen.
* Financiële status: Er wordt een specifiek verlies genoemd van f. 199,68 over de eerste helft van 1941. Dit wordt onderbouwd met een accountantsrapport.
* Bedrijfsvoering: De brief schetst een somber beeld van de toekomst. De kern van het probleem is de "benzinedistributie" (schaarste door oorlogstijd), waardoor het transport en de service op de markt stilvallen.
* Adaptatie: Opvallend is de melding dat het bedrijf probeert te overleven door de verkoop van hout en antraciet voor "auto-generatoren". Dit wijst op de overgang van benzine naar houtgasgeneratoren, een typisch fenomeen tijdens de schaarste in de oorlogsjaren.
* Toon: Formeel, zakelijk en enigszins dwingend op basis van eerdere afspraken met de Gemeente Amsterdam. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). In september 1941 was de schaarste aan brandstoffen nijpend geworden. De "Centrale Markt" in Amsterdam (nu het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was het logistieke hart van de voedselvoorziening in de stad.

De brief illustreert de economische wurggreep waarin nutsbedrijven en dienstverleners zich bevonden: door distributiemaatregelen (rantsoenering) van de bezetter konden normale bedrijfsactiviteiten niet worden voortgezet. De referentie naar "auto-generatoren" is historisch significant; omdat er vrijwel geen benzine beschikbaar was voor civiel gebruik, werden vrachtwagens en auto's omgebouwd om op gas te rijden dat ter plekke werd opgewekt door hout of kolen te verbranden in een grote ketel op het voertuig. Het feit dat de Centrale Markt Service deze brandstoffen ging verkopen, was een pure overlevingsstrategie ("om het bedryf gaande te houden").