Aanvraag- en verbruiksformulier voor smeeroliën en vetten (Smeeroliebeschikking 1940).
Origineel
Aanvraag- en verbruiksformulier voor smeeroliën en vetten (Smeeroliebeschikking 1940). [Koptekst centraal]
1 liter wordt geacht te zijn 0,9 kg.
Alle gewichten in netto kg opgeven.
[Tabel: Oude toestand tot op heden, verbruiken en voorraad]
(Kolommen: A | B | C | D | E | F)
* 11 | Shell K8 | NH3 Compressoren | 40 | 60 | 100
* 14 | Shell ED2 | El. motoren | 9 | 9 | 18
* 7 | Shell C3 | Carter Comp. | 23 | 14 | 36
* 5 | Shell BL3 | Wormkasten en controllers liften. Laatste verbruik in 1937 totale inh. v 4 liften = 80 kg. | — | — | 0
* 21 | Shell Ossapol | Kogellagers etc | 28 | 6 | 16
[Tabel: Nieuwe toestand vanaf heden, voorraadaanvulling]
(Kolommen: K | L | M | O | P)
* 5 | 20 | Shell BL3 | liften koelhuis | Gem. Magazijn Amsterdam
[Onderschrift]
Ondergetekende(n), hoofd(en) der onderneming te ...................... verklaart (verklaren) alle opgaven op dit formulier zonder eenig voorbehoud en naar waarheid te hebben verstrekt.
..........., den .................... 1941
[Toelichting tekstfragment rechtsonder]
De Smeeroliebeschikking 1940 verbiedt in het algemeen leveranciers smeerolie af te leveren zonder vergunning. Onverminderd Uw verplichting tot voorraadopgave brengt Uw eigen belang als verbruiker dus mede, dat U dit formulier, behoorlijk ingevuld, ter verkrijging van een vergunning te Uwen gunste, inzendt aan het Rijksbureau voor Aardolieproducten, Sectie I (Smeeroliën). Dit document dient als een verplichte inventarisatie en behoeftepeiling voor industriële smeermiddelen tijdens de Duitse bezetting.
- Producten: Er wordt uitsluitend gebruik gemaakt van Shell-producten (K8, ED2, C3, BL3 en Ossapol). Dit wijst op een bestaande leveranciersrelatie met Shell.
- Toepassing: De machines (NH3 compressoren, elektromotoren, liften) duiden op een industriële koelinstallatie, waarschijnlijk een gemeentelijk koelhuis in Amsterdam.
- Voorraadbeheer: Opvallend is dat de aanvrager voor groep 5 (Wormkasten/liften) een voorraad van 0 kg heeft en 20 kg aanvraagt. Er wordt expliciet verwezen naar een verbruik in 1937 om de aanvraag te legitimeren, wat suggereert dat de machine-onderhoudscyclus lang is of dat er langere tijd geen verbruik nodig was.
- Distributie: De levering moet plaatsvinden via het "Gem. Magazijn Amsterdam", wat duidt op een centrale inkoop of distributiepunt voor gemeentelijke diensten onder toezicht van de Rijksbureaus. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de distributie van aardolieproducten in Nederland strikt gereguleerd door de bezetter via de zogenaamde Rijksbureaus. De Smeeroliebeschikking 1940 stelde dat geen enkele verbruiker olie kon ontvangen zonder expliciete vergunning en opgave van historisch verbruik.
Het Rijksbureau voor Aardolieproducten controleerde de schaarse voorraden om te voorkomen dat deze voor de Duitse oorlogsmachine verloren zouden gaan of in de zwarte handel terechtkwamen. Bedrijven moesten hun verbruik van 1939 (het laatste normale jaar voor de invasie) en 1940 opgeven als referentiekader voor hun nieuwe toewijzingen (rantsoenering). Dit specifieke formulier uit 1941 toont hoe bureaucratisch en gedetailleerd deze controle was, tot op de kilo nauwkeurig voor specifieke onderdelen zoals "wormkasten van liften". Gemeente Amsterdam Rijksbureau