9 mei 1941. Commissie voor Smeeroliën (Secretariaat gevestigd bij het Gemeente Energiebedrijf, Centrale Noord, Amsterdam). COMMISSIE VOOR SMEEROLIËN
Secr.: Gemeente Energiebedrijf,
Centrale Noord, Papaverweg 55,
Telef. 53600, Toest. 471-449.
no. 5-93. AMSTERDAM, 9 Mei 1941.

[Stempel in paars:] N° 100/5/8 M. 1941 [handgeschreven:] 12/5

Den Heer Directeur van het Marktwezen,
Jan van Galenstraat 14,
A M S T E R D A M - West.

[Handgeschreven aantekening in potlood/pen:] m. Dir. [onleesbare handtekening, mogelijk Th. Jonkeren(?)]

Betreft: regenereeren van gebruikte smeerolie.

Uit de enquête-formulieren, die onze Commissie van U ontving, blijkt, dat U in het bezit is van een filter-installatie, waarmede U oude compressorolie weder bruikbaar maakt.
Gaarne zouden wij eenige nadere inlichtingen omtrent deze inrichting ontvangen, zooals merk, capaciteit, werkwijze enz.
Indien daartegen Uwerzijds gaan bezwaren bestaan, zullen wij Uw installatie gaarne eens in oogenschouw komen nemen.
Uw berichten met belangstelling tegemoet ziende, teeken ik,

hoogachtend,
De Secretaris,

[Signatuur]

Dr. R.A. Dengg.

[Handgeschreven rechtsonder:] 63 De brief is een formeel verzoek van de 'Commissie voor Smeeroliën' aan de directeur van het Amsterdamse Marktwezen (gevestigd bij de Centrale Markthallen). Uit een eerdere enquête is gebleken dat het Marktwezen beschikt over een eigen installatie om gebruikte compressorolie te filteren en te recyclen ("regenereren").

De commissie vraagt om technische details zoals het merk, de capaciteit en de werkwijze van de installatie, en stelt voor om de installatie ter plekke te komen inspecteren. De toon is zakelijk en beleefd, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die periode. Het document getuigt van een actieve inventarisatie van technische middelen om schaarse grondstoffen te besparen. De datum van de brief, 9 mei 1941, is gesitueerd in het tweede jaar van de Duitse bezetting van Nederland. Tijdens de Tweede Wereldoorlog ontstonden al snel grote tekorten aan strategische grondstoffen zoals olie en brandstof. De internationale handel lag nagenoeg stil en de bezetter vorderde grote hoeveelheden voor de eigen oorlogsmachinerie.

Het "regenereren" van smeerolie was daarom geen vrije keuze, maar een bittere noodzaak om de gemeentelijke diensten en de voedselvoorziening (waar het Marktwezen een centrale rol in speelde) draaiende te houden. De Commissie voor Smeeroliën fungeerde waarschijnlijk als een coördinerend orgaan om kennis en middelen op het gebied van oliewinning en -besparing te verspreiden binnen de gemeentelijke diensten. Het feit dat het secretariaat gevestigd was bij het Gemeente Energiebedrijf (GEB) in Amsterdam-Noord, onderstreept het belang van deze commissie voor de stedelijke infrastructuur.