14 mei 1941. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Marktwezen of een vergelijkbare gemeentelijke dienst). De Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam (gezien de verwijzing naar de Centrale Markt). 100/6/4 M.
n 2

Verzonden 15/5 [handgeschreven]

D/HG.

14 Mei 1941.

Bodemproductie.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Onder terugzending van de met Uw kantbrief d.d. 18 April jl. om advies ontvangen stukken no.207 L.M.1941 heb ik de eer U, onder verwijzing naar mijn brief van 4 Juni 1940 no. 1/45/2 M. (Uw no.511 L.M.1940), te berichten, dat mijn dienst niet over gronden beschikt, die voor het onderhavige doel in aanmerking komen. Aan het aan het slot van mijn bovengenoemden brief van 4 Juni 1940 vermelde kan ik thans nog toevoegen, dat de reserveterreinen der Centrale Markt sedert 16 December 1940 grootendeels door de Duitsche Weermacht zijn gevorderd.

De onderhavige circulaire van den Secretaris-Generaal van het Departement van Binnenlandsche Zaken handelt blijkbaar niet alleen over gronden, die in het bezit of althans onder beheer, van de Gemeente zijn, doch over alle gronden in de Gemeente. Een voortdurende inspectie van het gebruik der zich binnen de Gemeentegrenzen bevindende gronden zal derhalve wellicht noodig zijn.

In verband hiermede moge ik U adviseeren hieromtrent het oordeel in te winnen van mijn Ambtgenoot voor de Publieke Werken, wiens afdeeling Grondbedrijf de ter zake eventueel te nemen stappen wellicht beter kan beoordeelen.

De Directeur, In dit document adviseert de Directeur een wethouder over de uitvoering van een circulaire van het Departement van Binnenlandsche Zaken betreffende "bodemproductie". De kernpunten zijn:

1. Gebrek aan eigen grond: De dienst van de afzender beschikt zelf niet over geschikte grond voor voedselproductie.
2. Duitse vordering: De Directeur meldt dat de reserveterreinen van de Centrale Markt (die mogelijk voor dit doel gebruikt hadden kunnen worden) sinds december 1940 door de Duitse Weermacht in beslag zijn genomen.
3. Reikwijdte van de maatregel: De Directeur merkt op dat de overheidsmaatregel betrekking heeft op alle gronden binnen de gemeente, niet alleen de gemeentelijke eigendommen. Hij voorziet dat dit zal leiden tot een noodzaak voor constante inspectie.

4. Doorverwijzing: Er wordt geadviseerd om contact op te nemen met de Dienst der Publieke Werken (Grondbedrijf), omdat zij beter toegerust zijn om de situatie op alle gronden te beoordelen. Dit document stamt uit de eerste fase van de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. Enkele contextuele factoren zijn van belang:

5. Voedselvoorziening: Na de bezetting in mei 1940 werd de voedselvoorziening een kritieke zaak. De term "bodemproductie" verwijst naar de inspanningen om elk beschikbaar stukje grond (ook in de stad) te benutten voor de teelt van groenten en aardappelen om de bevolking te voeden.

6. Bestuur onder bezetting: De Nederlandse bureaucratie bleef onder Duits toezicht grotendeels functioneren. De brief verwijst naar een circulaire van de Secretaris-Generaal, wat illustreert hoe de top van de Nederlandse departementen de administratieve leiding had onder Duitse controle.
7. Vorderingen: De melding dat de Weermacht terreinen heeft gevorderd, is typerend voor de periode. De bezetter eiste vaak de meest strategische of logistiek gunstige locaties op (zoals de buurt van de Centrale Markt in Amsterdam) voor eigen militair gebruik, wat lokale burgerinitiatieven of voedselprojecten bemoeilijkte.
8. Amsterdam: De term "Alhier" in combinatie met "Centrale Markt" duidt er nagenoeg zeker op dat dit een correspondentie binnen het Amsterdamse gemeentebestuur betreft. De Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat was destijds een cruciaal logistiek knooppunt voor voedseldistributie.