Ambtelijke brief/memorandum (doorslag/afschrift). 28 november 1941. Inspecteur van den Tuinbouw en het Tuinbouwonderwijs. De Burgemeester van Amsterdam. No. 100/6/9 M.1941 19/12.
No. 1180 L.M.1941 17/12. AFSCHRIFT.-
-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-
INSPECTEUR VAN DEN TUINBOUW EN HET TUINBOUWONDERWYS.
No. H 4/5366 's-Gravenhage, 28 November 1941.
Betreffende aanleg van Bezuidenhoutscheweg 30.
volkstuinen.

                          Aan den Heer Burgemeester
                          van    A M S T E R D A M.

    In het belang van de voedselvoorziening wordt het wenschelyk geacht, de teelt van groenten en aardappelen door particulieren zooveel mogelyk te bevorderen. Te dien einde zyn in overleg tusschen de Directeuren-Generaal van den Landbouw en van de Voedselvoorziening plannen beraamd om den aanleg van volkstuincomplexen op daarvoor geschikte aan den rand der stad liggende terreinen zoo spoedig mogelyk belangryk uit te breiden. De uitvoering van deze plannen geschiedt onder leiding van den Tuinbouwvoorlichtingsdienst, in samenwerking van het Bureau Aardappelverbouw van de Directie van den Landbouw, terwyl het Algemeen Verbond van Volkstuinders-Vereenigingen in Nederland met de uitgifte en exploitatie der volkstuinen wordt belast.

    Deze volkstuincomplexen zullen worden aangelegd door de Nederlandsche Heidemaatschappij en 40 tuinen van ruim 200 m2 per ha bevatten: zy zullen voor minstens 1 are met vroege of late aardappelen moeten worden beteeld. Op den overblyvenden grond mogen uitsluitend groenten worden verbouwd. De huurkosten zullen per tuin gemiddeld *f* 11,- bedragen; het aanvragen van deze tuinen is niet aan een welstandgrens gebonden, doch er is tusschen het Bureau Aardappelverbouw en het Algemeen Verbond voornoemd een regeling getroffen, welke het voor de minder draagkrachtigen mogelyk maakt om de kosten in termynen te betalen.

    Het Bureau Aardappelverbouw zal n.l. de aan den aanleg der complexen verbonden kosten (t.w. huur der gronden of, by vordering der perceelen de vergoedingen voor pacht- en bedryfsverlies, alsmede de directe kosten van aanleg, welke laag zullen zyn, doordat de uitvoering in werkverschaffing geschiedt met een ruime subsidie van het Departement van Sociale Zaken in de loonkosten) by wyze van voorschot aan de belanghebbenden uitbetalen. Het Algemeen Verbond *   **Doel:** Het document beschrijft een grootschalig plan om de voedselzekerheid in Amsterdam te vergroten door het aantal volkstuinen flink uit te breiden. Burgers worden gestimuleerd zelf groenten en vooral aardappelen te verbouwen.

• Verplichtingen: Er is een strikt voorschrift voor het gebruik van de grond: minimaal de helft van de tuin (1 are van de gemiddeld 2 are) moet verplicht voor aardappelteelt worden gebruikt.
• Organisatie: De operatie is een samenwerking tussen diverse overheidsinstanties en private organisaties zoals de Nederlandsche Heidemaatschappij (voor de aanleg) en het Algemeen Verbond van Volkstuinders-Vereenigingen (voor het beheer).
• Sociaal-economisch: Opvallend is dat de aanleg gebeurt via de "werkverschaffing" (gesubsidieerde arbeid voor werklozen) en dat er een gespreide betalingsregeling is voor minder draagkrachtigen, wat de drempel voor deelname moest verlagen. Dit document stamt uit november 1941, anderhalf jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode nam de schaarste aan voedsel toe en werd distributie steeds belangrijker. De overheid probeerde door middel van de bevordering van volkstuinen ("eigen kweek") de druk op de reguliere voedselvoorziening te verlichten.

De tekst weerspiegelt de bureaucratische structuur van die tijd, waarbij de Nederlandse departementen onder toezicht van de bezetter de dagelijkse gang van zaken bleven regelen. Het gebruik van "werkverschaffing" was een voortzetting van het crisisbeleid uit de jaren '30, dat tijdens de oorlog werd ingezet voor projecten die bijdroegen aan de oorlogseconomie of de voedselvoorziening. De focus op aardappelen is kenmerkend, aangezien dit het basisvoedsel was dat de bevolking door de oorlog moest helpen.