Ambtelijke brief/adviesnota. 31 januari 1941 (verzonden op 1 februari 1941, zie handgeschreven aantekening). Vermoedelijk een afdelingshoofd of secretaris (handgeschreven naam rechtsboven lijkt "M. Broese"). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier (vermoedelijk Amsterdam). [Handgeschreven rechtsboven:] M. Broese

[Getypt midden boven:] D/HG.

[Handgeschreven midden boven:] Verzonden 1/2

[Getypt links:]
100/6/2 M.
2

[Getypt rechts:] 31 Januari 1941.

[Getypt links:]
Inschakeling van volkstuinen
ten behoeve van de voedsel-
voorziening.

[Getypt rechts:]
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.

Onder terugzending van de met Uw kantbrief d.d. 18 Januari jl. om advies ontvangen stukken no. 138 L.M. 1941 heb ik de eer U te berichten, dat ik omtrent de onderhavige aangelegenheid heb gerapporteerd op 15 Maart 1940 No. 1/17/2 M en op 4 Juni 1940 No. 1/45/2 M.

Sedert eerstgenoemden brief is de situatie in zooverre gewijzigd, dat, als gevolg van de verbeterde exportmogelijkheden, in het algemeen met een overvoering van de markt en als gevolg daarvan, een vernietiging van producten, geen rekening behoeft te worden gehouden.

Ik ben echter ook thans nog van meening, dat indien een uitbreiding der groente-productie gewenscht zou zijn, dit beter en vooral doelmatiger door beroepstuinders kan geschieden.

Ten aanzien van de vraag of bij uitgifte van gronden aan volkstuinders, de daarop geteelde producten ter beschikking kunnen blijven van deze tuinders, of bij de betrokken instantie zouden moeten worden ingeleverd, moge ik U wijzen op de verklaring van den heer Vroegop, neergelegd in mijn bovenaangehaalden brief van 4 Juni 1940 nl. dat resultaat van een en ander alleen kan worden verwacht, indien de volkstuinders zelve de algeheele beschikking over hun product mogen behouden.

Zooals ik in mijn brief van 15 Maart 1940 reeds mededeelde, hebben de volkstuinders voor het telen van producten voor eigen gebruik geen teeltvergunning noodig. Zij zullen deze mijns inziens echter wel noodig moeten hebben, indien de producten bij de een of andere instantie zouden moeten worden ingeleverd, teneinde in de algemeene distributie te worden opgenomen. Dit laatste zou, behoudens wanneer hiervoor door de betrokken regeeringsinstanties een speciale regeling zou worden getroffen, naar mijn meening meebrengen, dat de producten naar een veiling zouden moeten worden vervoerd en alsdan onderworpen zouden zijn aan de thans bestaande verkoopsregelingen (w.o. ook de exportregeling). In ieder... [tekst loopt onderaan de pagina af] * Kernboodschap: De schrijver adviseert de wethouder over het gebruik van volkstuinen voor de voedselvoorziening tijdens de bezetting. Het advies luidt dat grootschalige productie beter aan beroepstuinders kan worden overgelaten. Als men volkstuinders wil inzetten, moeten zij hun eigen oogst mogen houden; verplicht inleveren voor de algemene distributie zou de motivatie wegnemen en bureaucratische complicaties (teeltvergunningen, veilingplicht) met zich meebrengen.
* Opvallende details:
* Er wordt gerefereerd aan rapporten van vóór de Duitse inval (15 maart 1940), wat duidt op continuïteit in het beleid rondom voedselvoorziening.
* De passage over "verbeterde exportmogelijkheden" in januari 1941 is een eufemisme voor de grote vraag vanuit nazi-Duitsland naar Nederlandse landbouwproducten, waardoor marktverzadiging (en vernietiging van overschotten) niet langer een probleem was.
* De "heer Vroegop" verwijst hoogstwaarschijnlijk naar Klaas Vroegop, een invloedrijke figuur in de Nederlandse groente- en fruithandel en het veilingwezen in die tijd. Dit document is opgesteld tijdens de eerste winter van de Duitse bezetting in Nederland. De voedselvoorziening begon een nijpend probleem te worden door schaarste en de invoer van distributiebonnen. Volkstuinen werden voor veel burgers essentieel om hun dieet aan te vullen. De discussie in deze brief weerspiegelt de spanning tussen de behoefte van de overheid om alle voedselstromen te controleren (via distributie en veilingen) en de noodzaak om burgers te stimuleren zelf voedsel te verbouwen. De brief waarschuwt dat teveel regeldruk de particuliere voedselproductie zou smoren.