Brief / Ambtelijke correspondentie (doorslag). 4 juni 1940 (verzonden op 5 juni 1940). Onbekend (vermoedelijk een ambtenaar of diensthoofd van de gemeente Amsterdam). [Handgeschreven rechtsboven:] M. [onleesbaar]

[Handgeschreven midden boven:] Verzonden 5/6

VP/HG.

V/45/2 I

4 Juni 1940.

Inschakeling van volkstuinen
ten behoeve van de voedsel-
voorziening.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 29 Mei jl. om advies ontvangen stuk no.511 L.E.1940 heb ik de eer U te berichten, dat blijkens van den dienst der Publieke Werken ontvangen inlichtingen, vrijwel alle grond, die voor productie van voedingsmiddelen voor mensch of dier geschikt is, als zoodanig in gebruik is genomen. Alleen in het Boschplan en ten Noorden van het IJ is nog braakliggend terrein beschikbaar. Omtrent den grond in het Boschplan blijken door den dienst der Publieke Werken, in overleg met den Voedselcommissaris voor Noord-Holland, bereids maatregelen te zijn getroffen, teneinde daarop veevoer te verbouwen. De grond ten Noorden van het IJ heeft een oppervlakte van eenige hectaren en wordt thans benut als spoelterrein. Deze grond behoort tot een complex, waarvan een deel onlangs aan een landbouwer werd verhuurd voor den teelt van boonen. De kwaliteit van den grond schijnt niet bijzonder goed te zijn.

Wat de vraag inzake de inschakeling van de volkstuinders betreft stel ik voorop, dat het in het algemeen, ter verkrijging van de grootst mogelijke opbrengst, beter is den grond door vaklieden te doen bebouwen. In verband evenwel met de minder goede kwaliteit kan de grond benoorden het IJ, naar mijn meening, indien hij verkaveld wordt in perceelen van ± 250 à 300 m2., als volkstuin worden uitgegeven. De huurprijs is gering, namelijk twee cent per m2 per jaar. * Kern van de tekst: De schrijver adviseert de Wethouder voor Levensmiddelen over het gebruik van ongebruikte gemeentegrond voor voedselproductie. Gezien de schaarste aan geschikte grond wordt geconcludeerd dat bijna alles al in gebruik is.
* Locaties: Er worden twee specifieke gebieden in Amsterdam genoemd: het Boschplan (het huidige Amsterdamse Bos) en terreinen in Amsterdam-Noord ("ten Noorden van het IJ").
* Beleidskeuze: Voor de productie heeft men een voorkeur voor professionele "vaklieden" (boeren) om de opbrengst te maximaliseren. Echter, omdat de grond in Noord van matige kwaliteit is (een voormalig "spoelterrein" waar bagger of slib werd gedumpt), wordt geadviseerd om dit specifiek voor volkstuinen uit te geven aan burgers.
* Financieel: De voorgestelde huurprijs is zeer laag: 2 cent per vierkante meter per jaar, wat de drempel voor burgers laag hield om zelf voedsel te verbouwen. Dit document stamt van juni 1940, slechts enkele weken na de Nederlandse capitulatie en de start van de Duitse bezetting (mei 1940). De directe noodzaak om de voedselvoorziening veilig te stellen is voelbaar. Tijdens de oorlog werd "eigen teelt" cruciaal door de invoering van de distributie en de toenemende tekorten. Het feit dat zelfs het Boschplan (dat toen nog in aanleg was als werkverschaffingsproject) werd ingezet voor de teelt van veevoer, onderstreept de ernst van de situatie. De ambtelijke toon en de spelling (zoals "mensch" en "zoodanig") zijn typerend voor de vooroorlogse bestuurstaal die in de vroege oorlogsjaren nog gehanteerd werd.