Archief 745
Inventaris 745-366
Pagina 224
Dossier 90
Jaar 1941
Stadsarchief

Zakelijke brief / Correspondentie

21 april 1941 Van: De Directeur (vermoedelijk van de Centrale Markt Amsterdam) Aan: Het Hoofd van het Gemeentelijk Materialenbureau, Amsterdam Dossier: 10/57

Origineel

Zakelijke brief / Correspondentie 21 april 1941 De Directeur (vermoedelijk van de Centrale Markt Amsterdam) Het Hoofd van het Gemeentelijk Materialenbureau, Amsterdam extra [handgeschreven in blauw potlood]
VB/HG.

het Hoofd van het Gemeentelijk
Materialenbureau,
O.Z.Achterburgwal 213,
Amsterdam-Centrum.

100/7/4 M. 3 21 April 1941.

Naar aanleiding van Uw brief d.d. 16 April jl. No.10/57
G.M.B. doe ik U in bijlage dezes het ingevulde formulier no.152 be-
treffende brandstoffenvoorziening gedurende de maand Mei 1941 in
triplo toekomen.

Wat de in dien brief gestelde vragen betreft heb ik de
eer U mede te deelen, dat door schaarste aan magernootjes 4 thans
magernootjes 5 in de stoomketels worden gestookt. Zij dienen voor
industrieele verwarming, namelijk voor de bedrijfsruimten van het
koelhuis, het drogen van de lucht in de koelruimen, het indampen
van pekel en voor het vorstvrij houden van de hal op de Centrale
Markt; voorts voor de verwarming van kantoren en veilingruimten en
van de centrale werkplaatsevoor de sigarenindustrie. Zij worden dus
niet voor een zuiggas-generator gebruikt.

De Directeur, * Inhoud: De brief dient als begeleidend schrijven bij een formulier voor de aanvraag van brandstof (kolen) voor de maand mei 1941. De afzender legt uit dat zij vanwege schaarste zijn overgestapt van 'magernootjes 4' naar 'magernootjes 5'. Er wordt een gedetailleerde opsomming gegeven van de noodzaak van deze brandstof: het draaiende houden van koelinstallaties, het vorstvrij houden van de Centrale Markt en de verwarming van diverse ruimtes.
* Taalgebruik: Het document is opgesteld in een formele, ambtelijke stijl die typerend is voor die tijd ("doe ik U in bijlage dezes... toekomen", "heb ik de eer U mede te deelen").
* Terminologie: "Magernootjes" verwijst naar een specifieke sortering en type steenkool. Een "zuiggas-generator" was een installatie om gas uit vaste brandstoffen te winnen, vaak gebruikt als vervanging voor vloeibare brandstoffen in motoren tijdens de oorlog. De afzender benadrukt dat de kolen hier niet voor gebruikt worden, waarschijnlijk om de noodzaak voor directe verwarming/koeling te onderstrepen.
* Status: De brief bevat een typefout in de laatste zin ("werkplaatsevoor" in plaats van "werkplaatsen voor"), wat vaker voorkwam bij getypte documenten uit die tijd. * Historische periode: Deze brief dateert van april 1941, bijna een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De schaarste aan grondstoffen en energie begon in deze periode nijpend te worden.
* Distributie: Tijdens de bezetting was de brandstofvoorziening strikt gereguleerd via instanties zoals het Gemeentelijk Materialenbureau. Bedrijven moesten hun verbruik nauwkeurig verantwoorden via formulieren om toewijzingen te krijgen.
* De Centrale Markt: De genoemde Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was cruciaal voor de voedselvoorziening van de stad. Het koel houden van producten en het vorstvrij houden van de hallen was essentieel om bederf te voorkomen, zeker in een tijd van voedseltekorten.
* Sigarenindustrie: Opvallend is de vermelding van de "centrale werkplaatse voor de sigarenindustrie", wat aangeeft hoe verschillende economische activiteiten op of nabij het marktterrein geconcentreerd waren. O.Z. Achterburgwal

Samenvatting

  • Inhoud: De brief dient als begeleidend schrijven bij een formulier voor de aanvraag van brandstof (kolen) voor de maand mei 1941. De afzender legt uit dat zij vanwege schaarste zijn overgestapt van 'magernootjes 4' naar 'magernootjes 5'. Er wordt een gedetailleerde opsomming gegeven van de noodzaak van deze brandstof: het draaiende houden van koelinstallaties, het vorstvrij houden van de Centrale Markt en de verwarming van diverse ruimtes.
  • Taalgebruik: Het document is opgesteld in een formele, ambtelijke stijl die typerend is voor die tijd ("doe ik U in bijlage dezes... toekomen", "heb ik de eer U mede te deelen").
  • Terminologie: "Magernootjes" verwijst naar een specifieke sortering en type steenkool. Een "zuiggas-generator" was een installatie om gas uit vaste brandstoffen te winnen, vaak gebruikt als vervanging voor vloeibare brandstoffen in motoren tijdens de oorlog. De afzender benadrukt dat de kolen hier niet voor gebruikt worden, waarschijnlijk om de noodzaak voor directe verwarming/koeling te onderstrepen.
  • Status: De brief bevat een typefout in de laatste zin ("werkplaatsevoor" in plaats van "werkplaatsen voor"), wat vaker voorkwam bij getypte documenten uit die tijd.

Historische Context

  • Historische periode: Deze brief dateert van april 1941, bijna een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De schaarste aan grondstoffen en energie begon in deze periode nijpend te worden.
  • Distributie: Tijdens de bezetting was de brandstofvoorziening strikt gereguleerd via instanties zoals het Gemeentelijk Materialenbureau. Bedrijven moesten hun verbruik nauwkeurig verantwoorden via formulieren om toewijzingen te krijgen.
  • De Centrale Markt: De genoemde Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was cruciaal voor de voedselvoorziening van de stad. Het koel houden van producten en het vorstvrij houden van de hallen was essentieel om bederf te voorkomen, zeker in een tijd van voedseltekorten.
  • Sigarenindustrie: Opvallend is de vermelding van de "centrale werkplaatse voor de sigarenindustrie", wat aangeeft hoe verschillende economische activiteiten op of nabij het marktterrein geconcentreerd waren.

Genoemde Personen 1

O.Z. Achterburgwal

Locaties

Centrale Markt

Producten

A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Fruit): Peren A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Kool Huishoudelijk: Brandstof Huishoudelijk: Kolen Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Machine Olie & Techniek: Motor Olie & Techniek: Olie Oorlogssurrogaten: Vervanging Textiel & Kleding: Garen Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 100

Accountants honorarium
Afschrijving op Meubelen en Inventaris
Algemeene Kosten
W.F. Siebert Uilenburg
G.A. Erhendreich Uilenburg C.Douwesweg, schip "Cornelia" no. 3562
G. Barbieri Uilenburg Latherusstraat 48 hs
Barmhartigheid, I. *K30181* Uilenburg Rapenburgerstraat 56
L. Barmhartigheid Uilenburg Jodenbreestraat 28 I
Batum, W.F. van *K30138 1/7'41* Uilenburg Bestevaerstraat 70 I
Beesemer, I. *K.30185* Uilenburg Alex. Boersstraat 7
Berg, I. v.d. **K30924** Uilenburg
M. v.d.Berg Uilenburg
Bever, B. van *K30190 1/7'41* Uilenburg Krugerstraat 25
B. Van Zwanenburgwal Zandstraat 16 III
Biet, B. *K30193 1/7'41* — Uilenburg Rapenburgerstraat 116 I
N. Blaugrund Uilenburg
Bleekveld, B. *K30195 1/10'41* Uilenburg Vrolikstraat 128 II
Blog, G. *K30202* — Uilenburg Tilanusstraat 23 II
Boas, J. *K30213 1/7'41* Uilenburg Valkenburgerstraat 150 II
Boeken, D. *K. 30215* Uilenburg Lepelstraat 2 c III
G.M. Hogers Uilenburg Rozenstraat 198 hs
G.A. Erhendreich Uilenburg
J. Premsela Uilenburg
D. Eitje Uilenburg
E. Engelsman Uilenburg
Fierlier, J. *K 30301 t/m 1/7 '41* Uilenburg
Frank, J. *K 30304 t/m 1/2 '41* Uilenburg
S. Frank Uilenburg
M. Franschman Uilenburg
F. van Uilenburg
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 4