Dienstbrief / Circulaire van de gemeente Amsterdam.
Origineel
Dienstbrief / Circulaire van de gemeente Amsterdam. 17 juli 1941. [Links boven: Wapen van Amsterdam]
N o 100/13/s M. 1941 18/7 [in paars/handgeschreven]
Telefoon 43321, 43130 Verzoeke bij beantwoording datum en
Toestellen 568, 569, 576 nummer van dezen brief te vermelden
No. 21/176. [handgeschreven] G.M.B. Amsterdam, 17 Juli 1941. [handgeschreven]
Bijlagen: ........................
circ. 67 [stempel in paars] * Taalgebruik: Formeel, ambtelijk Nederlands ("in den vervolge", "geen genoegen meer wordt genomen"). De toon is dwingend en waarschuwend.
* Inhoud: De brief is een officiële waarschuwing aan gemeentelijke diensten. Het blijkt dat men metalen (koper, lood, zink, etc.) uit eigen magazijnen gebruikte en dit pas achteraf rapporteerde. Dit wordt nu verboden; voor elke verwerking uit eigen voorraad is voortaan vooraf toestemming nodig van het landelijke Rijksbureau. Alleen kleine detailaankopen vallen buiten deze strikte regeling.
* Administratieve sporen: De brief bevat diverse registratienummers (No. 21/176, circ. 67) die duiden op een strak georganiseerde oorlogsdistributie en bureaucreatie. De handgeschreven aantekening rechtsboven de tekst is vermoedelijk een paraaf voor ontvangst of gezien door een specifieke functionaris (mogelijk 'th Jonker'). * Historische context: Het document dateert van juli 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Grondstoffen, met name non-ferro metalen, waren van cruciaal strategisch belang voor de Duitse oorlogsindustrie.
* Rijksbureaus: Tijdens de bezetting werden 'Rijksbureaus' ingesteld om de schaarse grondstoffen te beheren en te distribueren naar Duitse behoeften. Het 'Rijksbureau voor Non-Ferro Metalen' hield streng toezicht op elke gram metaal in het land.
* Schaarsheid en Controle: Deze brief illustreert hoe de autonomie van gemeentelijke diensten volledig werd ingeperkt door de centrale bezettingsbureaucratie. Het dreigen met "strafbepalingen zonder uitzondering" onderstreept de ernst waarmee de bezetter de controle op metaalvoorraden handhaafde. Kort hierna zouden ook vorderingen van metalen voorwerpen bij burgers (zoals koperen vijzels en kerkklokken) op grote schaal beginnen.
Samenvatting
- Taalgebruik: Formeel, ambtelijk Nederlands ("in den vervolge", "geen genoegen meer wordt genomen"). De toon is dwingend en waarschuwend.
- Inhoud: De brief is een officiële waarschuwing aan gemeentelijke diensten. Het blijkt dat men metalen (koper, lood, zink, etc.) uit eigen magazijnen gebruikte en dit pas achteraf rapporteerde. Dit wordt nu verboden; voor elke verwerking uit eigen voorraad is voortaan vooraf toestemming nodig van het landelijke Rijksbureau. Alleen kleine detailaankopen vallen buiten deze strikte regeling.
- Administratieve sporen: De brief bevat diverse registratienummers (No. 21/176, circ. 67) die duiden op een strak georganiseerde oorlogsdistributie en bureaucreatie. De handgeschreven aantekening rechtsboven de tekst is vermoedelijk een paraaf voor ontvangst of gezien door een specifieke functionaris (mogelijk 'th Jonker').
Historische Context
- Historische context: Het document dateert van juli 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Grondstoffen, met name non-ferro metalen, waren van cruciaal strategisch belang voor de Duitse oorlogsindustrie.
- Rijksbureaus: Tijdens de bezetting werden 'Rijksbureaus' ingesteld om de schaarse grondstoffen te beheren en te distribueren naar Duitse behoeften. Het 'Rijksbureau voor Non-Ferro Metalen' hield streng toezicht op elke gram metaal in het land.
- Schaarsheid en Controle: Deze brief illustreert hoe de autonomie van gemeentelijke diensten volledig werd ingeperkt door de centrale bezettingsbureaucratie. Het dreigen met "strafbepalingen zonder uitzondering" onderstreept de ernst waarmee de bezetter de controle op metaalvoorraden handhaafde. Kort hierna zouden ook vorderingen van metalen voorwerpen bij burgers (zoals koperen vijzels en kerkklokken) op grote schaal beginnen.