Administratief rapport (typschrift met handgeschreven kanttekeningen).
Origineel
Administratief rapport (typschrift met handgeschreven kanttekeningen). 9 juli 1942 (met latere aantekening van 17 juli 1942). [Bovenaan gestempeld/geschreven in paars en blauw:]
Nº 26/48/1 M. 1942 17/7
R A P P O R T
H.C. van Houten, oud 50 jaar, wonende van Hogendorpstraat 231 II hier, verzoekt om een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit. Hij verklaart ongeveer 20 jaar in de betrokken kleinhandel werkzaam te zijn geweest als zelfstandig handelaar en daartoe een plaats te hebben bezet op de dagmarkt aan de Lindengracht. Eenig bewijs hiervoor staat hem evenwel niet ten dienste. Uit de administratie van Sociale Zaken, afdeeling Marnixstraat, alwaar van Houten bekend is onder stamboeknummer 41642, is het volgende gebleken. Van Houten is 10 jaar in dienst geweest bij de Koninklijke Marine, daarna heeft hij gewerkt als varensgezel. Vervolgens is hij als arbeider in dienst geweest bij de Art: Inrichtingen Hembrug. Het is bekend, dat hij wel heeft gehandeld, doch lang is dit blijkbaar niet geweest, terwijl evenmin met zekerheid kan worden nagegaan of dat uitsluitend met groenten of fruit was. Houten is niet in het bezit van een Ventvergunning en heeft ook nimmer toegang toegang gehad tot de Centrale Markt.
Amsterdam 9 Juli 1942
Controleur,
[Handtekening: Felthuis]
Den Heer Bedrijfschef
van het Marktwezen.
[Handgeschreven aantekeningen in het midden:]
Vragenlijst met rapp. afrekn.
contr. Felthuis doorzenden
aan M.G.S.C.
[Rode inkt:] 26/48/2
[Blauwe inkt:] acc. [Handtekening] 17/7 '42
[Rechtsonder in potlood:]
afwijzen? Dit document is een ambtelijk rapport van een controleur (Felthuis) aan het hoofd van het Amsterdamse Marktwezen. Het betreft een onderzoek naar de antecedenten van H.C. van Houten, die een officiële erkenning als groenten- en fruithandelaar aanvraagt.
De kern van het rapport is de discrepantie tussen de beweringen van de aanvrager en de officiële gegevens:
1. Bewering van Houten: Hij claimt 20 jaar ervaring als zelfstandig handelaar op de Lindengracht.
2. Bevindingen Controleur: Uit gegevens van Sociale Zaken blijkt een heel ander arbeidsverleden (10 jaar Marine, varensgezel, en arbeider bij de Artillerie-Inrichtingen Hembrug).
3. Conclusie: Er is geen bewijs voor zijn beweringen, hij mist de benodigde ventvergunning en heeft nooit toegang gehad tot de Centrale Markt (de groothandelsmarkt).
De dubbele vermelding van het woord "toegang" in de laatste zin is een typfout in het originele typschrift. De handgeschreven opmerking "afwijzen?" suggereert een negatief advies voor de vergunningsaanvraag. Het rapport dateert van juli 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de handel in levensmiddelen streng gereguleerd via een vergunningenstelsel en distributiewetten. De overheid (en de bezetter) wilde strikte controle over wie er mocht handelen om de voedselvoorziening te beheersen en zwarte handel tegen te gaan.
De vermelding van de Artillerie-Inrichtingen Hembrug is saillant; dit was een vitale wapen- en munitiefabriek. Dat Van Houten daar gewerkt heeft, wijst op een verleden als industrieel arbeider in plaats van een carrière in de ambulante handel. De strenge controle op "stamboeknummers" bij Sociale Zaken illustreert de verregaande bureaucratische controle op de bevolking tijdens de oorlogsjaren. Het Marktwezen fungeerde hierbij als poortwachter voor legale economische activiteit.