Afschrift van een officiële circulaire. 27 februari 1942. Bureau voor Groenten- en Fruitvoorziening, 's-Gravenhage. Afschrift

No.249 L.M. -1942-

BUREAU VOOR GROENTEN EN FRUITVOORZIENING.
's-Gravenhage Surinamestraat 18.

's-Gravenhage, 27 Febr.1942.
Aan de geadresseerde Gemeente.

Edelachtbare Heeren,

Zooals wij U reeds met onze circulaire No.21 hebben medegedeeld, wordt het geheele voor het binnenland bestemde gedeelte der winter- stapelproducten, te weten: roode-, gele- en witte kool, uien, peen, koolrapen en kroten, met ingang van Maandag 23 Februari aan ons toe- gewezen ter verdeeling onder de verschillende afnemers.

In verband daarmede hebben wij een schema opgesteld, aan de hand waarvan wij de verdeeling der producten zullen trachten te bewerkstel- ligen.

Bij het opstellen van dat schema bleek duidelijk - hetgeen ons trouwens reeds bekend was - dat de beschikbare voorraad niet toerei- kend is om aan alle aanvragen te voldoen. Wij moeten ons daarom nood- gewongen in hoofdzaak beperken tot het zenden van groenten aan de grootere geneenten en de hoeveelheden, welke wij daarheen kunnen zen- den, zullen vanzelfsprekend ook niet zoo groot zijn als die, welke aangevraagd worden.

Daarnaast zullen wij trachten nog een bepaalde hoeveelheid be- schikbaar te houden, teneinde daaruit de meest noodzakelijke behoef- ten der minder groote plaatsen te dekken, doch deze hoeveelheid zal zeer miniem zijn. * Inhoud: De brief informeert gemeenten over de centrale distributie van winterse basisgroenten (zogenaamde "stapelproducten") door het Bureau voor Groenten- en Fruitvoorziening.
* Kernboodschap: Er is een aanzienlijk tekort aan voorraden. Het Bureau kondigt aan dat zij prioriteit moeten geven aan grote gemeenten (steden), waardoor kleinere plaatsen nauwelijks bevoorraad zullen worden.
* Taalgebruik: Formeel en ambtelijk ("Edelachtbare Heeren", "bewerkstelligen"). In de derde alinea staat een typefout: "geneenten" in plaats van "gemeenten".
* Distributiebeheer: Het document getuigt van de strakke centrale regie over de voedselvoorziening die tijdens de bezettingsjaren werd ingevoerd om de schaarste te beheren. Dit document stamt uit februari 1942, de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het Bureau voor Groenten- en Fruitvoorziening was een van de vele crisisorganen die onder toezicht van de bezetter de distributie en rantsoenering van schaarse goederen moesten regelen.

De genoemde groenten (kool, uien, wortelen, koolrapen) vormden de basis van het winterdieet voor de Nederlandse bevolking. De bekentenis in de brief dat de voorraden "niet toereikend" zijn, illustreert de groeiende voedselproblematiek. De beslissing om grote steden voorrang te geven was een strategische keuze om onrust in dichtbevolkte gebieden te voorkomen, maar betekende tegelijkertijd dat het platteland en kleinere dorpen meer op eigen middelen of de zwarte markt waren aangewezen. De archiefstempel en de handgeschreven notitie "Markten" suggereren dat dit document bij een gemeentelijke afdeling voor marktwezen of voedselvoorziening is verwerkt. Marktwezen