Getypte ambtelijke brief met handgeschreven kanttekeningen, ondertekening en stempel. 27 mei 1942. De Gemeentelijke Adviseur inzake Voedings- en Distributieaangelegenheden. De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en Schoonmaak-, Bad- en Zweminrichtingen (zoals blijkt uit het stempel). De redeneering, die ik daarbij volgde was deze: indien een wet-
[handgeschreven in de kantlijn: natuurlijk] telijke maatregel zou worden verlangd dan mag de bevoegde autoriteit
toch van het Gemeentebestuur verlangen dat het vrij nauwkeurig aan-
geeft wat en op welke wijze het denkt, dat het gevraagde geregeld kan
worden. Dit schijnt mij ook voor den Secretaris-Generaal het eenige
middel te zijn om zijn oordeel over het gevraagde te kunnen vormen.

De Directeur van het Marktwezen staat op een tegenovergesteld
standpunt. Ook in zijn laatst genoemden brief geeft hij daarvan
blijk, wanneer hij daarin eindigt met dezen zin:
"Ik geef dus in overweging de in mijn rapport gedane suggesties
aan den Secretaris-Generaal ter overweging voor te leggen, het aan
dezen overlatende, op welke wijze hij de uitvoering, indien hij een
en ander in toepassing zou willen brengen, zou willen regelen".

Ik kan na zeer gezette overweging U toch niet adviseeren een
zoodanige wijze van werken te volgen. Mij schijnt het voor de hand
te liggen, dat bij een zoodanig ingekomen verzoek de Secretaris-Gene-
raal U zal verzoeken Uw denkbeeld verder uit te werken om door
hem in nadere overweging te kunnen worden genomen.

Indien U evenwel meent de werkwijze van den Directeur van het
Marktwezen te kunnen volgen dan valt hier nog verder te bezien wat
dan dient te geschieden.

De Directeur van het Marktwezen heeft nu in zijn laatsten brief
de uitvoering van zijn denkbeeld iets verder uitgewerkt.
Uitgaande van zijn standpunt, dat in de hierbedoelde zaken "een
beheerder" zal dienen te worden aangesteld, die "controle" [onderstreept in paars potlood] zal uit-
oefenen meent hij, "dat een dergelijke taak door iederen controleur
van den Centralen Crisis Controle-Dienst kan worden verricht". Ik
vermag over de kwaliteiten van de hierbedoelde controleurs geen oor-
deel uit te spreken en zooveel te minder voel ik mij daartoe in staat,
nu de kwaliteiten waarover zij dienen te beschikken, gezien dat zij
als "beheerder" in een zaak met de taak van "controleur" zullen worden
belast, mij niet duidelijk voor den geest staan.

Zoudt U aan de zaak langs dezen weg evenwel toch voortgang wil-
len geven, dan ware het mogelijk gewenscht, dat U eenvoudig aan den
Secretaris-Generaal van het Departement van Landbouw en Visscherij
de vraag stelt of hij niet bereid zou zijn te willen laten onderzoe-
ken de wenschelijkheid en mogelijkheid om in stede van sluiting van
de desbetreffende zaken deze op de een of andere wijze geopend te
doen houden onder toepassing van maatregelen waarbij prijsoverschrij-
ding practisch onmogelijk moet zijn.

[Paraaf in linker kantlijn: EB]

De Gemeentelijke Adviseur inzake
Voedings- en Distributieaangelegenheden,

[Handtekening]

[Handgeschreven tekst onder de handtekening:]
De geref. en controleurs van de C.C.C.D. hierin precies
laten ingrijpen, zou aan hun gewone werk
belangrijke schade meebrengen. —

[Stempel linksonder:]
De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en
Schoonmaak-, Bad- en Zweminrichtingen stelt deze
in handen van den Heer Directeur van het Markt-
wezen om advies.

A'dam, 27 Mei 1942.

[Rechtsonder, deels handgeschreven:]
No 2c/12/7 M. 1942 28/5
[daaronder een kleine letter 'e'] * Kern van het document: Het document betreft een intern ambtelijk advies over de te volgen procedure bij het aanvragen van wettelijke maatregelen. Er is een meningsverschil tussen de 'Gemeentelijke Adviseur' en de 'Directeur van het Marktwezen'.
* Conflict: De Directeur van het Marktwezen wil het uitwerken van de uitvoering van maatregelen overlaten aan de Secretaris-Generaal. De Adviseur vindt dit onverstandig en stelt dat de gemeente zelf met een concreet, uitgewerkt plan moet komen.
* Controle en Beheer: Een specifiek twistpunt is het voorstel van de Directeur om controleurs van de Centralen Crisis Controle-Dienst (CCCD) aan te stellen als beheerders van zaken. De Adviseur twijfelt of deze controleurs wel de juiste kwaliteiten bezitten voor een beheerdersrol.
* Alternatief: De Adviseur suggereert een alternatieve route: in plaats van zaken te sluiten, zou men moeten onderzoeken hoe ze open kunnen blijven met strikte maatregelen tegen prijsopdrijving.
* Taalgebruik: Het document is opgesteld in het zakelijke, ietwat formele Nederlands van de vroege jaren '40, met de toen geldende spelling (bijv. "redeneering", "den", "zooveel"). * Historische context: Het document dateert van mei 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Voedselvoorziening en Distributie: Tijdens de bezetting was de voedselvoorziening en distributie strikt gereguleerd door de overheid (zowel de Nederlandse bureaucreatie als de bezetter). Prijsbeheersing en de strijd tegen de zwarte handel waren prioriteiten.
* CCCD: De Centralen Crisis Controle-Dienst was een overheidsinstantie die toezag op de naleving van de economische regels en distributievoorschriften.
* Bestuurlijke structuur: Het document toont de gelaagdheid van het Amsterdams gemeentebestuur en de interactie met de landelijke departementen (zoals het Departement van Landbouw en Visscherij) onder de toenmalige Secretarissen-Generaal, die tijdens de bezetting een cruciale rol speelden bij de uitvoering van het beleid. Marktwezen