Handgeschreven verslag of brief (fragment).
Origineel
Handgeschreven verslag of brief (fragment). Noot: De spelling en interpunctie uit het origineel zijn aangehouden. Tekst tussen [ ] duidt op onzekere lezing; tekst tussen ^ ^ duidt op een invoeging boven de regel.
alles aan het Amsterdamsche
Publiek zoo ook Wendig
uit den hande van den
Menschen worden allen op
een grove manier afgezet
den Haarlemsche tram dat is
als waren niet anders meer als
een smokkel tram in het
groot alleen zaterdags worden
er duizende kilo’s met vervoerd
en zoo doende krijgen wij aan
den Markt nooit niets
nog niet zoo lang geleden
liet Floor van der Berg buiten
den Veiling ^aardappel Groenveiling^ om een heel schip
uien komen uit Zeeland die
werden verkocht voor 15 Centen
per pond het is onder den
groentenboeren verdeeld allen
kregen ongeveer 8 Ton, daar
komen wij in den stad aan
met 1 of twee lollies, alles werd
ook door den Amsterdammers
gehaald * Handschrift: Een vlot, cursief handschrift dat karakteristiek is voor het midden van de 20e eeuw. De schrijver gebruikt de 'u' met een boogje erboven (zoals in "duizende") om onderscheid te maken met de 'n'.
* Spelling: Gebruik van de oude spelling (vóór 1947), zichtbaar in woorden als Amsterdamsche, Menschen, Haarlemsche, en de dubbele 'oo' in zoo.
* Opmerkelijke termen:
* "afgezet": De schrijver beklaagt zich over woekerprijzen of oneerlijke handel.
* "smokkel tram": Verwijst naar de bekende "Blauwe Tram" of de stroomtram tussen Haarlem en Amsterdam, die tijdens de oorlogsjaren intensief werd gebruikt door Amsterdammers om voedsel te smokkelen vanaf het platteland.
* "lollies": Hoogstwaarschijnlijk een fonetische spelling van 'lorries' (lage, platte karren of transportwagens), die in het Amsterdams vaak zo werd uitgesproken.
* Inhoud: Het document beschrijft een incident waarbij een zekere Floor van der Berg buiten de officiële veiling om een schip uien uit Zeeland liet komen. Hoewel de handelaren grote hoeveelheden (8 ton) kregen, bleef er voor de stadsvooraad (de 'lollies') maar weinig over. De tekst schetst een levendig beeld van de parallelle economie en de voedselvoorziening in Amsterdam tijdens een periode van grote schaarste. De "Haarlemsche tram" was een cruciale levensader voor de stad; hier werden enorme hoeveelheden goederen illegaal ("in het groot") vervoerd, buiten het officiële distributiesysteem om. Het noemen van specifieke namen (Floor van der Berg) en de prijs per pond (15 cent) suggereert dat dit een ooggetuigenverslag is, mogelijk bedoeld als klacht of als onderdeel van een dagboek over de oorlogstijd.