Ambtelijk schrijven / begeleidend memo (waarschijnlijk een doorslag of kantoorkopie).
Origineel
Ambtelijk schrijven / begeleidend memo (waarschijnlijk een doorslag of kantoorkopie). 26 juni 1942. [Handgeschreven in blauw:]
Verzonden 26/6
[Getypt:]
HB.
den Centralen Crisis Contrôle Dienst,
Afdeeling Groenten,
Centrale Markt H.67.
20/18/2 M. 1 26 Juni 1942.
In bijlage dezes doe ik U toekomen afschrift van een
anoniemen brief inzake klachten over den clandestienen handel in
groenten, waarvan ik U verzoek de behandeling op U te willen nemen.
De Directeur, De tekst is een kort, zakelijk begeleidend schrijven waarin een anonieme klacht wordt doorgeleid naar de juiste instantie. De kern van het document is de overdracht van een dossier over 'clandestienen handel' (zwarte markt) in groenten.
De opbouw is als volgt:
* Bestemming: De brief is gericht aan de afdeling groenten van de Centrale Crisis Contrôle Dienst, gevestigd aan de Centrale Markt (Halle 67) in waarschijnlijk Amsterdam.
* Inhoud: De afzender heeft een anonieme brief ontvangen met klachten over illegale handel. In plaats van deze zelf af te handelen, wordt het afschrift doorgestuurd naar de CCCD met het verzoek de zaak op te pakken.
* Stijl: Formele ambtelijke taal, kenmerkend voor de eerste helft van de 20e eeuw (gebruik van de genitief "dezes", "den clandestienen"). Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog (juni 1942). In deze periode was er sprake van toenemende schaarste aan voedsel en andere goederen, wat leidde tot een streng distributiesysteem met bonnen.
De Centralen Crisis Contrôle Dienst (CCCD) was de instantie die belast was met het opsporen en bestrijden van de zwarte markt en prijsopdrijving. Omdat de bezetter grote hoeveelheden landbouwproducten naar Duitsland afvoerde, ontstonden er tekorten. Veel boeren en handelaren probeerden producten 'buiten de bonnen om' te verkopen voor hogere prijzen.
Anonieme verklikkersbrieven waren in deze tijd een veelvoorkomend fenomeen; burgers gaven elkaar aan uit nijd, rechtsgevoel of soms uit eigenbelang. Dit document laat de bureaucratische afhandeling van dergelijke tips zien binnen het controle-apparaat.