Archiefdocument
Origineel
25 juni 1942. De Gemachtigde van de Nederlandsche Landstand voor de Stad Amsterdam en omgeving. De Directie van de Centrale Markthallen, Amsterdam. NEDERLANDSCHE LANDSTAND
STREEK: AMSTERDAM EN OMGEVING
AFD.:
AMSTERDAM, 25 Juni 1942
BETREFFENDE:
HEERENGRACHT 538
"Zwarthandel"
TELEFOON 34119
[Stempel: № 2e/33/1] [Stempel: M. 1042 Aan 26/6]
Aan de Directie van de Centrale Markthalen
J. v. Galenstraat 14
A m s t e r d a m .
[Handgeschreven:] 20 Juni
Door den Heer P. Lindeman werd Zaterdag j.l. voor Markttijd aan den Heer Boom (Ambtenaar v.h. Marktwezen gemeld, dat door den Heer D. B l o m 1ste Rozendwarsstraat 22 des morgens voor half vijf een wagen met gesmokkelde bloemkool en tomaten in zijn pakhuis had gebracht.
Genoemde Ambtenaar Boom erkende tevens in tegenwoordigheid van de heeren Halling en Steenbeek, dat in den afgeloopen winter door hem was geconstateerd, dat Blom zich eveneens aan het smokkelen van groenten had schuldig gemaakt en dit bij de Directie van het Markt-wezen had gemeld en gerapporteerd, doch dat hij van eenige straf-maatregel van de zijde van het Marktwezen tot heden nog niets had gehoord.
[In de marge handgeschreven in rood met onderstreping:] nagaan
Ik verneem gaarne spoedig Uw nadere mededeelingen in deze aangelegenheid
De Gemachtigde v.d. Nederl. Landstand
voor de Stad Amsterdam en omgeving
[Handtekening: H. Ball.]
Copie van dit schrijven gezonden aan:
1. Wethouder voor de Levensmiddelen-voorziening
2. Economische Afd. v.d. Politie.
[Onderaan links:] K 287
[Onderaan rechts handgeschreven:] 2 e
--- * Inhoud: De brief is een formele melding van illegale handel (zwarthandel) in groenten (bloemkool en tomaten). Een zekere heer D. Blom wordt ervan beschuldigd voor dag en dauw gesmokkelde waren in zijn pakhuis aan de 1ste Rozendwarsstraat te hebben gelost.
* Kritiek op beleid: De brief bevat een expliciete klacht over de laksheid van de Directie van de Centrale Markthallen. Er wordt gesteld dat Blom al eerder is gerapporteerd voor soortgelijke vergrijpen in de winter, maar dat er tot dusver geen actie is ondernomen.
* Handgeschreven toevoegingen: De rode aantekening "nagaan" in de kantlijn is waarschijnlijk geplaatst door een functionaris van de Markthallen die de opdracht gaf de zaak te onderzoeken. De datum "20 Juni" boven de tekst verwijst waarschijnlijk naar de bewuste zaterdag waarop de overtreding plaatsvond.
* Verspreiding: De brief is niet alleen naar de Markthallen gestuurd, maar ook naar de wethouder en de politie (Economische Afdeling), wat duidt op een poging om druk uit te oefenen voor handhaving.
--- * De Nederlandsche Landstand: Dit was een nationaalsocialistische organisatie, opgericht in 1941 door de Duitse bezetter om de gehele agrarische sector te beheersen en te gelijkschakelen. Boeren en handelaren werden verplicht lid. De Landstand had een belangrijke taak in de voedselvoorziening en het bestrijden van de zwarte markt, die de Duitse oorlogsindustrie en de officiële rantsoenering ondermijnde.
* Tweede Wereldoorlog en Voedsel: In juni 1942 was de schaarste in Nederland reeds goed merkbaar. Het bonstelsel was in werking en de controle op de distributie van levensmiddelen was streng. "Zwarthandel" was voor velen een manier om te overleven, maar voor de bezetter en collaborerende instanties zoals de Landstand was het een economisch misdrijf.
* De Centrale Markthallen: De locatie aan de Jan van Galenstraat was het logistieke hart van de Amsterdamse voedselvoorziening. Controle op wat daar binnenkwam en wegving was cruciaal voor het handhaven van de door de bezetter opgelegde regels. Boom erkende (Ambtenaar) D. Blom H. Ball P. Lindeman Marktwezen Politie