Officiële brief/kennisgeving van de Gemeente Amsterdam.
Origineel
Officiële brief/kennisgeving van de Gemeente Amsterdam. 23 juli 1942. De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (J.L. Straten). Mevr. Bakker-Caro, Admiralengracht 13 III, Amsterdam. [Linksboven, handgeschreven over stempel:]
2ᶜ/41/3 Nº M. 1942 ²⁴/₇
[Rechtsboven, handgeschreven:]
Marktw.
[Paraaf, mogelijk 'p' of 'js']
[Middenboven, getypt:]
Aan
Mevr. Bakker- Caro,
Admiralengracht 13 III,
A_L_H_I_E_R (W).
[Linksonder de nummering:]
L.M. 610
-1942-
[Rechtsmidden, handgeschreven tussenvoegsel:]
n.i.di.
[Rechtsmidden, getypt:]
23 Juli 1942.
[Hoofdtekst:]
Naar aanleiding van Uw desbetreffend schrijven deel ik U mede,
dat door de Inspectie voor de Prijsbeheersching is toegestaan, dat
de kleinhandelaren alleen aan vaste klanten verkoopen.
VM
[Ondertekening:]
De Wethouder voor de Levensmiddelen,
Wasch- en schoonmaak-, bad- en zwem-
inrichtingen,
(get.) J.L. Straten [handgeschreven handtekening/kopie]
[Rechtsonder, in potlood:]
2ᵉ oud * Inhoud: De brief is een antwoord op een schrijven van mevrouw Bakker-Caro. De wethouder stelt haar op de hoogte van een besluit van de 'Inspectie voor de Prijsbeheersching'. Dit besluit staat winkeliers (kleinhandelaren) toe om hun goederen uitsluitend aan hun vaste klantenkring te verkopen.
* Terminologie: De term "vaste klanten" was in 1942 cruciaal. Vanwege de toenemende schaarste en rantsoenering tijdens de bezetting probeerden winkeliers hun voorraden te reserveren voor hun loyale klanten om 'hamsteren' door vreemden tegen te gaan.
* Functionaris: De ondertekenaar is J.L. Straten. Johannes Leonardus Straten was een NSB-wethouder in Amsterdam tijdens de bezettingsjaren, verantwoordelijk voor onder andere de voedselvoorziening.
* Administratieve sporen: De handgeschreven notities zoals "Marktw." (waarschijnlijk Marktwezen) en "n.i.di." (mogelijk 'naar inlichtingen dienende') wijzen op de interne verwerking van het document binnen het gemeentelijk apparaat. Dit document stamt uit de kern van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. In juli 1942 was de schaarste aan basisbehoeften alomtegenwoordig. De "Inspectie voor de Prijsbeheersching" was een door de bezetter ingesteld orgaan om de economie te controleren en inflatie of zwarte handel tegen te gaan.
De maatregel om alleen aan vaste klanten te verkopen was een manier om de distributie van schaarse goederen (zoals zeep, textiel of specifieke voedingsmiddelen) enigszins beheersbaar te houden voor de lokale winkelier. Voor burgers die niet tot een 'vaste kring' behoorden of die verhuisd waren (zoals veel Joodse Amsterdammers die gedwongen werden te verhuizen naar aangewezen buurten), betekende dergelijk beleid vaak nog grotere uitsluiting en bemoeilijking van het dagelijks overleven. De geadresseerde, mevrouw Bakker-Caro, woonde aan de Admiralengracht in Amsterdam-West, een wijk die destijds buiten de direct aangewezen 'Joodse wijken' viel, maar waar de beperkingen van de bezettingstijd evenzeer voelbaar waren. J.L. Straten Gemeente Amsterdam Marktwezen NSB Puls