Getypte brief (kopie/afschrift). 22 juni 1942 (verzending), 1 juli 1942 (doorsturing). U.W. Schulte, Uiterwaardenstraat 380, Amsterdam-Zuid. De Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam. A F S C H R I F T .

No. 600 L.M. -1942- Amsterdam, 22 Juni 1942
No. 2c/42/1 M.1942 3/7

Edelachtbare Heer,

     Hiermede heb ik de eer het navolgende onder Uwe zeergewaardeerde

aandacht te brengen.
Als groentenleverancier heeft mijn vrouw reeds gedurende verscheidene
jaren de firma P. Nijman, Dintelstraat. 120 tel 22312, welke firma ons
steeds goed bediendø heeft. In de laatste drie weken is deze levering echter
danig in de war. Wij hebben in dit tijdsverloop slechts driemaal groenten
kunnen krijgen, Het was en is mij nu nog en raadsel hoe dit mogelijk is,
want deze firma had voor het uitbreken van den oorlog een zeer grooten
omzet. Mijn oudste dochter heeft een groentenleverancier van wie zij tot
op heden nog iederen dag groenten heeft gekregen. Ik heb toen de firma
Nijman bezocht welke mij verklaarde dat zijn grossiers hem dwars zat, om-
dat hij het gedurfd had aanmerking te maken op de rekening, waarop een kist
je soepgroenten vermeld stond, dat niet geleverd was. Bovendien beklaagde
de firma Nijman zich erover, dat de contrôle op de markt niet scherp genoeg
zou zijn. Hij vertelde mij groentenhandelaars te kennen, die reeds des
morgens om half vijf hun groente thuisbezorgd kregen. Ook zeide hij mij,
dat hij indien hij een Bezugschein kon bekomen dat dit voor hem al veel
gewonnen zou zijn, want dan was zijn grossier verplicht hem groenten te le-
veren. Ik achtte mij verplicht U mijn bevinding mede te deelen, terwijl ik
als leek vind, dat volgens mijn bescheiden meening deze grossier de oor-
zaak is van de misère bij de klanten van de firma Nijman, terwijl ik aan-
neem. dat deze man mij de volle waarheid gezegd heeft, Ik heb mij, oude
man, in het volste vetrouwen tot U gewend, omdat ik begrijp, dat U de eeni-
ge is, die hierin ten behoeve van de klantengemeenschap dezer firma verbe-
tering kunt brengen, Ik hoop van harte, dat mijn schrijven Uw welwillende
aandacht moge hebben en verblijf, na U [doorgehaald woord] bij voorbaat dankgezegd hebben
de voor de veroorzaakte moeite
Hoogachtend
w.g. Schulte,
U.W.Schulte,
Uiterwaardenstraat 380,
A'dam-Zuid.

De Wethouder voor de Lvensmiddelen,
Wasch-en Schoonmaak, Bad- en Zwemin-
richtingen stelt deze in handen van
den Heer Directeur van het Marktwezen
om advies,

A'dam, 1 Juli 1942. * Inhoud: De brief is een formele klacht van een burger (Schulte) over de haperende groenteleveranties van zijn vaste winkelier, P. Nijman. De winkelier claimt te worden geboycot door zijn groothandelaar (grossier) na een geschil over een foutieve factuur. De winkelier suggereert bovendien dat er sprake is van vriendjespolitiek of gebrekkige controle op de groentemarkt, waarbij sommige handelaren bevoorrecht worden.
* Toon: De schrijver hanteert een uiterst beleefde, bijna nederige toon ("Edelachtbare Heer", "oude man"). Dit was gebruikelijk in correspondentie met de overheid, maar benadrukt hier ook de afhankelijkheid van de burger van de autoriteiten voor basale levensbehoeften.
* Bureaucratische gang: Onderaan de brief is te zien dat de wethouder de zaak op 1 juli 1942 heeft doorgeleid naar de Directeur van het Marktwezen voor advies. Dit toont aan dat dergelijke burgerbrieven serieus werden behandeld in het ambtelijke circuit.
* Taalfouten: Er staan enkele typefouten in het origineel, zoals "vetrouwen" (vertrouwen) en "Lvensmiddelen" (Levensmiddelen). * Oorlog en schaarste: De brief dateert uit juni 1942, de periode van de Duitse bezetting van Nederland. Schaarste en distributie van voedsel waren op dat moment aan de orde van de dag. De term "Bezugschein" (een aankoopvergunning of bon) is typerend voor de Duitse bureaucratie die de goederenstroom controleerde.
* Locatie: De genoemde adressen (Dintelstraat en Uiterwaardenstraat) liggen in de Rivierenbuurt in Amsterdam-Zuid. Dit was een wijk waar veel Joodse Amsterdammers woonden; in de zomer van 1942 begonnen de grootschalige deportaties vanuit deze wijk. Hoewel de brief hier niet direct over spreekt, is dit het grimmige decor van de dagelijkse beslommeringen over "soepgroenten".
* Sociaal-economisch: De brief illustreert hoe de oorlog de verhoudingen in de handelsketen onder spanning zette. Kleine winkeliers waren volledig overgeleverd aan de grillen van groothandelaren en de distributieregels van de bezetter. Een eenvoudige klacht over een factuur kon leiden tot het afsluiten van de toevoer, wat direct de buurtbewoners trof. P. Nijman U.W. Schulte Marktwezen