Archiefdocument
Origineel
A’dam, 19/8 42.
Streefkerk 29/63/3
Naar aanleiding van
Uw brief dd 5 dezer, welke
mij door den Dir. der C.D.K.
ter verdere behandeling werd door-
gezonden, deel ik U mede,
dat de door U genoemde klein-
handelaar Proost met stelligheid
ontkent, dat hij te hooge prijzen
berekent; ~~hij deelde mede dat hij~~
~~ook op de markt geen hoogere prijzen~~
~~wenschte te betalen dan degeen die~~
~~van bij slechts weinig handel~~
~~voorkomen kunnen zijn. Door de~~
~~vrees, dat hij slechts zijn wijk~~
~~in het centrum kan bedienen.~~
Hij heeft echter toegezegd, dat
hij zoo nu en dan, wanneer
hij voldoende handel heeft, ook
zijn oude klanten in Zuid zal
bedienen.
D.H. Het document is een ambtelijk schrijven uit de bezettingstijd. De auteur reageert op een klacht van een burger (gedateerd op de 5e van de lopende maand) over een handelaar genaamd Proost. De klacht betreft vermoedelijk "woekerprijzen", een veelvoorkomend probleem tijdens de oorlogsjaren door de heersende schaarste.
Opvallend is de uitgebreide passage die met rood potlood is doorgehaald. Hierin wordt de verdediging van Proost aangehaald: hij claimt zelf ook geen hoge prijzen op de markt te willen betalen en verklaart dat hij door de beperkte voorraad gedwongen is zijn handelsgebied te beperken tot zijn eigen wijk in het centrum van Amsterdam. De redacteur heeft besloten deze argumentatie in de uiteindelijke brief weg te laten en direct over te gaan naar de praktische toezegging: Proost zal proberen zijn oude klanten in Amsterdam-Zuid weer te bedienen zodra hij voldoende voorraad ("handel") heeft. De initialen "D.H." onderaan duiden op de behandelend ambtenaar. * Oorlogseconomie: In 1942 was de schaarste in Nederland groot. De handel stond onder streng toezicht van de bezetter en Nederlandse instanties zoals het Centraal Distributie Kantoor (CDK) om prijsopdrijving en de zwarte markt te beteugelen.
* Distributie: Handelaren waren gebonden aan strikte regels en beperkte toewijzingen van goederen. Dit leidde vaak tot conflicten met klanten die buiten de directe nabijheid van de winkel of opslag woonden, omdat transportmiddelen (zoals bakfietsen of brandstof voor auto's) schaars waren.
* Sociale Geografie: De vermelding van "het centrum" tegenover "Zuid" weerspiegelt de Amsterdamse stadswijken. Handelaars kozen er vaak voor om alleen in hun directe omgeving te leveren om tijd en middelen te besparen, wat tot onvrede leidde bij klanten in wijken die verder weg lagen, zoals het chiquere Amsterdam-Zuid.