Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en stempels. 6 juli 1942. B. Felthuis, Controleur bij het Marktwezen. De Directeur van het Marktwezen (Amsterdam). [Stempel linksboven:] № 7/22/1
[Stempel middenboven:] M. 1942 6/7
[Handgeschreven rechtsboven:] H Jonkman 7/7

Aan den heer Directeur van het Marktwezen.

Hiermede vraag ik, ondergetekende, controleur B. Felthuis, beleefd Uw aandacht voor het volgende.

Voor de uitoefening van mijn functie ben ik in het bezit van het dienstriijwiel genummerd 322771 (dienstnummer M. 2016.
De buitenbanden van dit rijwiel bevinden zich in een zeer slechte staat met het gevolg, dat mijn binnenbanden vaak lek geraken.
[Handgeschreven toevoeging:] dat Waar het in verband met mijn werk veelal van belang is als ik mij spoedig kan verplaatsen, ondervind ik van deze slechte banden veel hinder en verzoek U derhalve beleefd om een paar betere banden.

Amsterdam 6 Juli 1942

Controleur,
[Signatuur:] B Felthuis

[Grote rode aantekening links:] acc LS

[Handgeschreven in blauwe inkt onder de tekst:]
voor naar Hr. Sieburg of
Hr. Jonkman af

[Handgeschreven tekst in kader rechtsonder:]
op 18/7 ontving Hr Smit
v/h Distr. bur. de tel.
mededeeling dat geen banden
aan M.W. zouden kunnen
worden verstrekt.

[Handgeschreven tekst onder kader:]
Hr Sieburg heeft deze
kwestie verder met
Dir. distr. bur. behandeld.
7-
7 Het document is een sprekend voorbeeld van de bureaucratische processen en de materiële schaarste in Nederland tijdens de Duitse bezetting (juli 1942). Controleur Felthuis verzoekt om nieuwe buitenbanden voor zijn dienstfiets omdat de huidige banden versleten zijn en leiden tot lekke binnenbanden.

De tekst bevat de typische formele taal van die tijd ("beleefd Uw aandacht", "derhalve"). De handgeschreven kanttekeningen laten de ambtelijke weg zien: de aanvraag wordt eerst goedgekeurd ("acc" in het rood), maar stuit vervolgens op de realiteit van de distributie. Uit de aantekening van 18 juli blijkt dat het Distributiebureau telefonisch heeft laten weten dat er geen banden aan het Marktwezen (M.W.) verstrekt kunnen worden. Dit illustreert het nijpende tekort aan rubber tijdens de oorlogsjaren. In 1942 was de schaarste in bezet Nederland groot. Rubber was een strategische grondstof die door de Duitse bezetter werd gevorderd voor de oorlogsindustrie. Fietsbanden waren nagenoeg niet meer verkrijgbaar voor burgers, en zelfs overheidsinstanties zoals het Amsterdamse "Marktwezen" (verantwoordelijk voor het toezicht op markten en distributie van voedsel) kregen te maken met afwijzingen van het Distributiebureau. Veel mensen reden in deze periode op zogenaamde "surrogaatbanden" (van hout of kurk) of op de kale velgen. Het feit dat een controleur, die mobiel moest zijn om toezicht te houden op de schaarse voedselvoorziening, geen banden kreeg, onderstreept de ernst van de tekorten.