Dienstbrief / Circulaire verzoek van de Gemeente Amsterdam. 15 januari 1942. Afd. Arbeidszaken, Raadhuis, Gemeente Amsterdam. [Stempel linksboven:] Nº UA/9/1
[Stempel middenboven:] M. 1942 19/1
[Handgeschreven rechtsboven:] He Müller / mr. H. Duinhoven

G E M E E N T E A M S T E R D A M
[Onderstreept]

Afd. Arbeidszaken
Raadhuis

No. 51/1 A.V.
Onderwerp:
Premies I.W. 1941.
[Onderstreept]

Amsterdam, 15 Januari 1942.

Onder verwijzing naar Art. 11 der Voorschriften, behoorende bij besluit van Burgemeester en Wethouders van 13 Januari 1933, No. 45 A.V., verzoek ik U mij zoo spoedig mogelijk, maar in elk geval vóór 1 Maart a.s., een opgave te willen doen toekomen:

a. van het aantal bij Uw dienst op 31 December 1941 werkzaam zijnde personen, voor wie premies ingevolge de Invaliditeitswet werden betaald;
b. van het totaal-bedrag in het dienstjaar 1941 aan rentezegels geplakt (de restituties, wegens te veel geplakte zegels of inkoop voor pensioen, alsmede de navorderingen, moeten in deze opgave buiten beschouwing blijven, aangezien deze gegevens mij bekend zijn).

Indien bij Uw dienst gedurende het dienstjaar 1941 "werklooze intellectueelen", als bedoeld in de circulaire van 24 October 1936, No. 1140 A.V., waren te werk

Z.O.Z.

Aan het Hoofd van den
Dienst:
[Handgeschreven:] Marktwezen,
A L H I E R.
[Onderstreept]

C.S. Stadhuis
A'dam, 12-'41.

[Handgeschreven rechtsonder:] JA Dit document is een administratief verzoek om kwantitatieve gegevens betreffende de afdracht van sociale verzekeringspremies over het jaar 1941. De afdeling Arbeidszaken van de gemeente Amsterdam vraagt de Dienst Marktwezen om twee specifieke zaken:
1. Het aantal werknemers dat onder de Invaliditeitswet (I.W.) viel op de peildatum 31 december 1941.
2. Het totale bedrag dat in 1941 is uitgegeven aan rentezegels.

De brief is formeel en juridisch onderbouwd met verwijzingen naar besluiten uit 1933 en 1936. Opvallend is de term "werklooze intellectueelen", wat wijst op specifieke werkgelegenheidsprojecten voor hoger opgeleiden die tijdens de crisisjaren waren opgezet en blijkbaar in 1941 nog steeds relevant waren voor de administratie. De afkorting "Z.O.Z." (Zie Ommezijde) onderaan suggereert dat de tekst op de achterkant van het origineel doorloopt. Het document dateert van januari 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ondanks de oorlogssituatie bleef het gemeentelijk apparaat van Amsterdam grotendeels functioneren volgens de bestaande bureaucratische structuren. De Invaliditeitswet van 1913 was destijds de basis voor de pensioenvoorziening bij invaliditeit en ouderdom; werknemers spaarden hiervoor door fysieke zegels (rentezegels) in een boekje te plakken.

De Dienst Marktwezen, de ontvanger van deze brief, was (en is) verantwoordelijk voor het beheer van de markten in de stad. De handgeschreven namen rechtsboven zijn waarschijnlijk van ambtenaren die de brief hebben behandeld of gezien. De administratieve continuïteit die uit dit document spreekt, is kenmerkend voor de wijze waarop de civiele bureaucratie onder de bezetting simpelweg doordraaide met de dagelijkse gang van zaken.