Getypte brief (doorslag op dun papier) met handgeschreven kanttekening. 15 juli 1942. De Directeur, wnd. (waarnemend) van het Marktwezen (vermoedelijk Amsterdam, gezien het adres 'Alhier'). [Rechtsboven, getypt:] vD/HB.
[Midden boven, handgeschreven in blauw krijt/potlood:] Extra
[Linksboven, getypt:] 8A/36/2 M.
[Rechts, getypt:] 15 Juli 1942.

Aanstelling perso-
neel Marktwezen.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Onder verwijzing naar mijn brief van 18 Juni j.l. No. 8A/36/1 M en in aansluiting op het onderhoud, dat ik hedenmorgen met U had en waarbij U mij opdroeg, in afwachting van de machtiging, bedoeld aan het slot van mijn vorenvermelden brief, voorstellen te doen tot aanstelling van eenige contrôleurs, heb ik de eer U in overweging te geven mij, bij Besluit van den Burgemeester, te doen machtigen om over te gaan tot aanstelling van onderstaande 2 contrôleurs(salarisgroep II) in tijdelijken dienst.

1o. J.Jans, geboren 1-9-98, gehuwd, wonende Doggersbankstraat 17 II, alhier. Lagere schoolopleiding, werkzaam geweest als electricien, weger en meter bij N.V. Blauwhoedenveem; opzichter over een kamp te Ommen en Wachtcommandant van een Waffenschutzdienst, waar hij thans nog werkzaam is; heeft een opleiding gehad bij de Duitsche S.S.

2o. R.Poelstra, geboren 23-9-16, ongehuwd, wonende Lagedijk 45, Koog a/d Zaan. Opleiding: Lagere School, 2 jaar Ulo, diploma Duitsch (Mercurius); werkzaam geweest als contrôleur in een textielfabriek in Duitschland en daarna bij S.I. de Vries te Amsterdam, alwaar hij eveneens contrôlewerkzaamheden verrichtte. Poelstra is opgeleid bij de Nederlandsche S.S.

Wanneer ik de daartoe vereischte machtiging zal hebben ontvangen, stel ik mij voor om:

Jans aan te stellen op een salaris van ¦ 1800, -- per jaar bruto;

Poelstra aan te stellen op een salaris van ¦ 1500,-- per jaar bruto.

De Directeur,
wnd. Deze brief is een formeel voorstel van de waarnemend directeur van het Marktwezen aan de Wethouder voor de Levensmiddelen om twee nieuwe controleurs aan te stellen. De focus ligt op de kwalificaties van de kandidaten J. Jans en R. Poelstra.

Wat opvalt is dat hun politieke en militaire achtergrond expliciet als aanbeveling wordt opgevoerd:
* J. Jans: Heeft gewerkt als opzichter in een kamp te Ommen (het beruchte Kamp Erika) en als wachtcommandant bij de Waffenschutzdienst. Hij heeft bovendien een opleiding genoten bij de Duitse SS.
* R. Poelstra: Heeft werkervaring in Duitsland en is opgeleid bij de Nederlandsche SS.

Het document illustreert de verregaande nazificatie van het ambtenarenapparaat in 1942. Voor functies met een controlerende of handhavende taak (zoals bij het Marktwezen, dat toezag op de distributie en de zwarte handel) werden bij voorkeur personen gezocht met een ideologische achtergrond die aansloot bij de bezetter. In juli 1942 bevond Nederland zich ruim twee jaar onder Duitse bezetting. De schaarste nam toe en het distributiesysteem werd steeds strakker aangetrokken om de voedselvoorziening te beheersen en de zwarte handel te bestrijden. Het 'Marktwezen' speelde hierin een cruciale rol.

De genoemde organisaties geven een scherp beeld van de achtergrond van de kandidaten:
* Kamp Ommen (Erika): Dit kamp werd vanaf 1942 gebruikt als strafkamp (Arbeitseinsatzlager) voor Nederlandse economische delinquenten en zwarthandelaren. Het personeel stond bekend om hun wreedheid. Dat Jans hier opzichter was, werd door de afzender blijkbaar als een relevante referentie gezien voor een controlefunctie.
* Waffenschutzdienst: Een bewapende hulpdienst die vaak werd ingezet voor de bewaking van strategische objecten en kampen.
* Nederlandsche / Duitsche SS: Deelname aan of opleiding door de SS betekende een totale toewijding aan de nationaalsocialistische ideologie.

Dit document is een direct bewijs van hoe de bezetter en collaborerende instanties 'betrouwbare' (NSB-gezinde of pro-Duitse) individuen op sleutelposities in de maatschappij probeerden te plaatsen om de controle over de bevolking en de economie te verstevigen.