Dienstbrief / Officiële correspondentie.
Origineel
Dienstbrief / Officiële correspondentie. 4 september 1942. De Directeur van de Dienst Marktwezen Amsterdam. De Heer Directeur van het Gewestelijk Arbeidsbureau, Amsterdam-West. MARKTWEZEN AMSTERDAM
VB/HB.
TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN
No. 8A/36/5 M.
BIJLAGE __
ONDERWERP:
ter attentie kantoorafdeeling.
AMSTERDAM (W.) 4 September 1942.
JAN VAN GALENSTRAAT 14
AAN den Heer Directeur van het
Gewestelijk Arbeidsbureau,
Gebouw " Atlanta ".
5e verdieping,
Stadhouderskade 6,
Amsterdam-West.
Ingevolge telefonische afspraak van hedenmorgen met Uwen heer Bergsma, doe ik U onderstaand gegevens toekomen betreffende personen, die bij mijn dienst zijn tewerkgesteld als contrôleur, zonder dat daarvoor de vereischte werkvergunningen waren verkregen. Door een misverstand dezerzijds is deze aanvraag achterwege gebleven; beleefd verzoek ik U alsnog de betreffende vergunningen aan mijn dienst te doen toekomen.
De Directeur,
[Handgeschreven handtekening: Storm]
| Naam. | geb.datum. | adres. | in dienst gekomen. |
|---|---|---|---|
| Pietersma, Johannes | 19-10-'16 | Reyer Anslostraat 2 bv. | 18 Augustus 1942. |
| Vries, de Hermanus | 29-3-'15 | Singel 406 | 18 Augustus 1942. |
| Vos, de Johan Willem | 19-4-'16 | Keizersgracht 284 | 28 Augustus 1942. |
| Bijland, Adrianus Hendrik | 4-8-'12 | Valeriusstraat 240 II | is nog niet in dienst. |
[Handgeschreven tekst:] geen bezwaar tegen aan- en tewerkstelling
[Rond stempel:] Gewestelijk Arbeidsbureau Amsterdam
[Datumstempel:] AMSTERDAM -8. 9. 42
Afd. Handels & Kantoorpersoneel
[Handgeschreven handtekening van functionaris GAB]
A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-9-'39-526. Dit document is een formele brief van de Amsterdamse Dienst Marktwezen aan het Gewestelijk Arbeidsbureau (GAB), gedateerd in de vroege herfst van 1942. De kern van de brief is een verzoek om legalisatie achteraf: de Dienst Marktwezen heeft vier mannen aangesteld als controleur zonder over de vereiste werkvergunningen te beschikken. Dit wordt geweten aan een intern "misverstand".
De brief bevat een tabel met de persoonlijke gegevens van de vier mannen (namen, geboortedata en adressen) en hun startdata. Drie van hen waren al in augustus begonnen. Onderaan het document is de reactie van het Arbeidsbureau zichtbaar: op 8 september 1942 is de aanvraag goedgekeurd met de handgeschreven opmerking "geen bezwaar tegen aan- en tewerkstelling". De brief is geschreven tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode werd de controle op de arbeidsmarkt steeds strenger. Het Gewestelijk Arbeidsbureau fungeerde als een cruciaal instrument voor de bezetter om de beroepsbevolking te registreren en te sturen, onder meer met het oog op de Arbeitseinsatz (gedwongen tewerkstelling in Duitsland).
De Dienst Marktwezen had tijdens de oorlog een belangrijke rol bij het toezicht op de handel en de distributie van schaarse goederen. Dat er nieuwe controleurs werden aangesteld, past in het beeld van een uitbreidende bureaucratie om de schaarste en de zwarte handel te beteugelen. De zorgvuldige registratie van deze mannen was voor hen persoonlijk van groot belang: een officiële aanstelling bij een overheidsdienst kon in sommige gevallen leiden tot een (tijdelijke) vrijstelling (Sperre) van tewerkstelling in de Duitse oorlogsindustrie. De snelle afhandeling door het GAB (binnen vier dagen) duidt op een soepele samenwerking tussen de verschillende administratieve instanties in bezet Amsterdam. Marktwezen