23 september 1942. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst Marktwezen Amsterdam). vD/HB.

[handgeschreven: Actie]

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

8A/36/7 M. 2. 23 September 1942.

Aanstelling contrôleurs,
Marktwezen tot buitenge-
woon veldwachter der Ge-
meente Amsterdam.

    Onder terugzending van de met Uw kantbrief d.d. 7 dezer om advies ontvangen stukken No. 573 L.M. 1942, heb ik de eer U te berichten, dat het optreden van contrôleurs die niet tevens zijn aangesteld als buitengewoon veldwachter, niet voldoende effectief kan zijn; deze contrôleurs zijn namelijk onder andere belast met het handhaven van de orde op de verschillende markten (onder andere de Centrale Markt, een afgesloten terrein, waar geen gewone politie dienstdoet), alwaar zij verbaliserend moeten kunnen optreden, bijvoorbeeld bij het plaats- [handgeschreven in kantlijn: _461_] vinden van diefstal en overtreding van art. ~~437~~ Wetboek van Strafrecht (beide gevallen komen op de Centrale Markt veelvuldig voor). Voorts zijn de contrôleurs krachtens de Ventverordening belast met de opsporing van overtredingen dezer Verordening en moeten dan vanzelfsprekend verbaliserend kunnen optreden.
    Ik moet er dan ook met klem bij U op aandringen te willen bevorderen, dat voor de nieuwe, bij mijn dienst aangestelde, contrôleurs een uitzondering wordt gemaakt en dat hun derhalve alsnog - en zoo mogelijk spoedig - een aanstelling als buitengewoon veldwachter der Gemeente Amsterdam wordt verleend.

                                                  **De Directeur,** De kern van deze brief is een verzoek van de directeur van de markt-dienst aan de wethouder om nieuwe marktcontroleurs de status van 'buitengewoon veldwachter' te geven. Deze status is essentieel voor hun functioneren omdat zij anders geen wettelijke bevoegdheid hebben om processen-verbaal ('verbaliserend optreden') uit te schrijven. De brief benadrukt dat op de Centrale Markt, een afgesloten terrein zonder reguliere politieaanwezigheid, veelvuldig diefstallen en overtredingen plaatsvinden.

Een interessant detail is de correctie in de tekst: het getypte "art. 437" is doorgestreept en in de kantlijn vervangen door "461". Artikel 461 van het Wetboek van Strafrecht betreft 'verboden toegang voor onbevoegden', wat direct aansluit bij de omschrijving van de markt als afgesloten terrein. Het document stamt uit september 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De voedselvoorziening was in deze periode een kritieke aangelegenheid door de toenemende schaarste en rantsoenering. De Centrale Markt in Amsterdam (het huidige Food Center aan de Jan van Galenstraat) was het kloppend hart van de distributie. De noodzaak om de controle op deze locatie te verscherpen was groot, mede door de opkomst van de zwarte handel en diefstal van schaarse goederen. De aanstelling van controleurs met politionele bevoegdheden past in het beeld van een gemeentelijk apparaat dat onder grote druk de orde en de voedselstroom probeerde te reguleren. Gemeente Amsterdam Marktwezen Politie