Archief 745
Inventaris 745-371
Pagina 357
Dossier 90
Jaar 1942
Stadsarchief

Dienstbrief (officiële correspondentie).

21 oktober 1942. Van: De Directeur (vermoedelijk van de Dienst Marktwezen).

Origineel

Dienstbrief (officiële correspondentie). 21 oktober 1942. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst Marktwezen). (Bovenaan, handgeschreven):
Verzonden 21/10

(Eronder, getypt):
VB/HG.

8A/36/9 M.
21 October 1942.

Aanstelling contrôleurs
Marktwezen tot buitengewoon
veldwachter der Gemeente
Amsterdam.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

In aansluiting op mijn brieven d.d. 19 Augustus
en 23 September jl. respectievelijk de no.'s 8A/36/3 M. en
8A/36/7 M. heb ik de eer U beleefd te verzoeken wel te willen
bevorderen, dat eveneens de per 1 October jll bij mijn dienst
aangestelde contrôleur A.H. Bijland, geboren 4 Augustus 1912 te
Amsterdam, wonende Valeriusstraat 240 II te Amsterdam, in het
bezit wordt gesteld van een commissie als buitengewoon veld-
wachter der Gemeente Amsterdam, buiten bezwaar der Gemeentekas.

De Directeur, Deze brief is een formeel administratief verzoek binnen het Amsterdamse gemeenteapparaat tijdens de Tweede Wereldoorlog. De directeur van een gemeentelijke dienst (zeer waarschijnlijk de Dienst Marktwezen, gezien de referentie naar contrôleurs van het Marktwezen) verzoekt de wethouder om een specifieke medewerker, de heer A.H. Bijland, aan te stellen als "buitengewoon veldwachter".

Kernpunten uit de tekst:
* Persoonsgegevens: De betreffende ambtenaar is A.H. Bijland, geboren in 1912 en woonachtig in de Valeriusstraat in Amsterdam-Zuid.
* Functie-uitbreiding: Hij was al per 1 oktober 1942 aangesteld als contrôleur. De status van buitengewoon veldwachter zou hem waarschijnlijk opsporingsbevoegdheden geven, wat essentieel was voor handhaving op de markten.
* Financiën: De term "buiten bezwaar der Gemeentekas" impliceert dat deze aanvullende aanstelling of bevoegdheid geen extra kosten voor de gemeente met zich meebracht (bijvoorbeeld geen salarisverhoging, enkel een statuswijziging).
* Continuïteit: De brief verwijst naar eerdere correspondentie uit augustus en september, wat duidt op een lopend proces van het beëdigen of aanstellen van personeel voor deze specifieke handhavingstaak. De datum, oktober 1942, plaatst dit document midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de voedselvoorziening en de controle daarop van cruciaal belang. De "Wethouder voor de Levensmiddelen" beheerde de distributie en de markten in een tijd van schaarste en rantsoenering.

Contrôleurs van het Marktwezen hadden de taak om toe te zien op eerlijke handel, de juiste prijzen en het naleven van de distributievoorschriften. Door hen de status van buitengewoon veldwachter te geven, kregen zij een officiële status binnen de politieorganisatie (als onbezoldigd opsporingsambtenaar), waardoor zij effectiever konden optreden tegen bijvoorbeeld zwarthandel of prijsopdrijving. Het document is een treffend voorbeeld van hoe de gemeentelijke bureaucratie onder de bezettingsomstandigheden bleef functioneren volgens vastgestelde procedures.

Samenvatting

Deze brief is een formeel administratief verzoek binnen het Amsterdamse gemeenteapparaat tijdens de Tweede Wereldoorlog. De directeur van een gemeentelijke dienst (zeer waarschijnlijk de Dienst Marktwezen, gezien de referentie naar contrôleurs van het Marktwezen) verzoekt de wethouder om een specifieke medewerker, de heer A.H. Bijland, aan te stellen als "buitengewoon veldwachter".

Kernpunten uit de tekst:
* Persoonsgegevens: De betreffende ambtenaar is A.H. Bijland, geboren in 1912 en woonachtig in de Valeriusstraat in Amsterdam-Zuid.
* Functie-uitbreiding: Hij was al per 1 oktober 1942 aangesteld als contrôleur. De status van buitengewoon veldwachter zou hem waarschijnlijk opsporingsbevoegdheden geven, wat essentieel was voor handhaving op de markten.
* Financiën: De term "buiten bezwaar der Gemeentekas" impliceert dat deze aanvullende aanstelling of bevoegdheid geen extra kosten voor de gemeente met zich meebracht (bijvoorbeeld geen salarisverhoging, enkel een statuswijziging).
* Continuïteit: De brief verwijst naar eerdere correspondentie uit augustus en september, wat duidt op een lopend proces van het beëdigen of aanstellen van personeel voor deze specifieke handhavingstaak.

Historische Context

De datum, oktober 1942, plaatst dit document midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de voedselvoorziening en de controle daarop van cruciaal belang. De "Wethouder voor de Levensmiddelen" beheerde de distributie en de markten in een tijd van schaarste en rantsoenering.

Contrôleurs van het Marktwezen hadden de taak om toe te zien op eerlijke handel, de juiste prijzen en het naleven van de distributievoorschriften. Door hen de status van buitengewoon veldwachter te geven, kregen zij een officiële status binnen de politieorganisatie (als onbezoldigd opsporingsambtenaar), waardoor zij effectiever konden optreden tegen bijvoorbeeld zwarthandel of prijsopdrijving. Het document is een treffend voorbeeld van hoe de gemeentelijke bureaucratie onder de bezettingsomstandigheden bleef functioneren volgens vastgestelde procedures.

Kooplieden in dit dossier 100

A.H. de Haer Uilenburg " 2.667,40
A.H. de Haer Uilenburg " 2.667,40
Abraham Drukker Uilenburg " 1.842,25
A.H. Drukker Uilenburg " 1.842,25
A.H. Klaassens Uilenburg " 1.991,20
A.H. Klaassens Uilenburg " 1.991,20
A.J.I. Barbiers Uilenburg " 1.970,33 **L**
A.J.I. Barbiers Uilenburg " 1.970,33 $L$
B. Felthuis Uilenburg " 1.757,33
B. Felthuis Uilenburg " 1.757,33
G. Hendriks Uilenburg is nog niet in dienst.
G. Hendriks Uilenburg is nog niet in dienst.
G. Hendriks Uilenburg is nog niet in dienst.
G. Hendriks Uilenburg is nog niet in dienst.
Bur.Verkiezingen Uilenburg
C. Bakker Uilenburg **ƒ 67.808,43**
C. Bakker Uilenburg **$f$ 67.808,43**
C. Blom Uilenburg " 2.113,09 **L**
C. Blom Uilenburg " 2.113,09 $L$
C.F. Eggelte Uilenburg " 2.070,32
C.F. Eggelte Uilenburg " 2.070,32
C.F. Stegeman Uilenburg
C.L. Buenting Uilenburg " 1.831,19
C.L. Buenting Uilenburg " 1.831,19
E.A. Engelen Uilenburg " 1.750,80
E.A. Engelen Uilenburg " 1.750,80
E.J. Stegeman Uilenburg
Electr. materiaal
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 1