Archief 745
Inventaris 745-371
Pagina 398
Dossier 2A
Jaar 1942
Stadsarchief

Handgeschreven memo op een voorgedrukt formulier ("Bijblad").

25 juni 1942 (handgeschreven als 25/6 onder het jaartal 1942). Dossier: 14, 8

Origineel

Handgeschreven memo op een voorgedrukt formulier ("Bijblad"). 25 juni 1942 (handgeschreven als 25/6 onder het jaartal 1942). (Tekst in de rechterkolom, startend bovenaan)

v. Beeren in dezen geest schrijven.
Met toestemming Weth. sedert kort
toegestaan het personeel Marktwezen, buiten
distributie om aardappels betrekt van
de Rijka, nadat gebleken was dat
Rijka, met medeweten en onder goedkeuring
van Akkerbouwcentrale, buiten distributie aardappels
leverde aan verschillende categorieën
personeel dat op een marktlaan (?) i.t.w.
Het is bekend een laag bij het verbod
voor personeel om [...] inkoop te
doen. Het personeel [...]
van [...]
verbod voor personeel om inkoopen te doen
heeft dat voorheen reeds gevoerd op de
overige afdelingen dat bij het abattoir het
personeel reeds sedert jaar vleesch en vet kan koopen
terwijl het personeel der Centrale Keuken
ad libitum gratis van het aldaar bereide
voedsel gebruik kan maken. Geen abattoir
is vergelijkbaar met Rijka.

(Tekst in de linkerkolom, onder de kop)

Het personeel Mr. [Marktwezen]
handelde daarbij in strijd
met de geest van het
verbod tot aankoop op
een maar enigszins
aangezien door officieele
instanties werkgeleverd
(Rijka) betrekkelijkheid
niet toepasselijk was. Het
heeft er zich verder op
beroepen dat het personeel
der Cent. Keuken ad libitum
van het voedsel der C.K.
gebruik kan maken zonder
bons en zonder betaling, en
verder op de omstandigheid
dat het personeel van het abattoir sinds jaar vleesch & vet kan aankoopen
op het abattoir.

Nu wij dezer dagen gebleken is, beroept thans weer het gemeentelijk
personeel van het Bosch, dat werkzaam is bij de aardappelbelt
op terrein in het Bosch op feit dat pers. Mr. aardappelen kan koopen
buiten distributie en vraagt het om aardappelen die in
Bosch zijn geteeld. De kern van het document is een discussie over de rechtvaardigheid van voedselverstrekking aan overheidspersoneel tijdens de bezetting.

  1. Gunstige uitzonderingen: Het personeel van het Marktwezen (Mr.) mag aardappelen kopen buiten de distributie (zonder bonnen) via de "Rijka" (waarschijnlijk het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd). Dit wordt goedgepraat omdat de Rijka dit ook al deed voor andere categorieën personeel.
  2. Vergelijkingen met andere diensten: Er wordt gewezen op het feit dat personeel van het abattoir (slachthuis) al jarenlang vlees en vet kan kopen ter plaatse, en dat personeel van de Centrale Keuken (C.K.) gratis en onbeperkt ("ad libitum") mag mee-eten zonder te betalen of bonnen in te leveren.
  3. Nieuwe eisen: Nu dit bekend is, eist ook het gemeentepersoneel dat bij de "aardappelbelt" in het Bosch (mogelijk 's-Hertogenbosch) werkt, het recht op om aardappelen die daar geteeld zijn buiten de distributie om te kopen.
  4. Bestuurlijke reactie: De rode notitie bovenin ("in dezen geest schrijven") suggereert dat er een officiële brief moet worden opgesteld (waarschijnlijk door ene v. Beeren) die deze lijn van redeneren volgt. In 1942 was de schaarste in Nederland onder de Duitse bezetting al aanzienlijk. Het distributiestelsel met bonkaarten was streng gereguleerd om de bevolking van een minimum aan calorieën te voorzien en om voorraden naar Duitsland te kunnen transporteren.

Echter, zoals dit document illustreert, bestonden er binnen overheidsinstellingen en semioverheidsdiensten tal van "extraatjes" en informele regelingen. Personeel dat dicht bij de bron zat (keukens, markten, slachthuizen) genoot privileges die voor de gewone burger verboden waren. Dit leidde tot scheve gezichten en verzoeken van andere groepen ambtenaren om dezelfde voordelen ("precedentwerking"). De term "Rijka" verwijst naar de bureaucratische apparaten die de voedselstroom controleerden. M. No V. Beeren Centrale Keuken Marktwezen Rijksbureau

Samenvatting

De kern van het document is een discussie over de rechtvaardigheid van voedselverstrekking aan overheidspersoneel tijdens de bezetting.

  1. Gunstige uitzonderingen: Het personeel van het Marktwezen (Mr.) mag aardappelen kopen buiten de distributie (zonder bonnen) via de "Rijka" (waarschijnlijk het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd). Dit wordt goedgepraat omdat de Rijka dit ook al deed voor andere categorieën personeel.
  2. Vergelijkingen met andere diensten: Er wordt gewezen op het feit dat personeel van het abattoir (slachthuis) al jarenlang vlees en vet kan kopen ter plaatse, en dat personeel van de Centrale Keuken (C.K.) gratis en onbeperkt ("ad libitum") mag mee-eten zonder te betalen of bonnen in te leveren.
  3. Nieuwe eisen: Nu dit bekend is, eist ook het gemeentepersoneel dat bij de "aardappelbelt" in het Bosch (mogelijk 's-Hertogenbosch) werkt, het recht op om aardappelen die daar geteeld zijn buiten de distributie om te kopen.
  4. Bestuurlijke reactie: De rode notitie bovenin ("in dezen geest schrijven") suggereert dat er een officiële brief moet worden opgesteld (waarschijnlijk door ene v. Beeren) die deze lijn van redeneren volgt.

Historische Context

In 1942 was de schaarste in Nederland onder de Duitse bezetting al aanzienlijk. Het distributiestelsel met bonkaarten was streng gereguleerd om de bevolking van een minimum aan calorieën te voorzien en om voorraden naar Duitsland te kunnen transporteren.

Echter, zoals dit document illustreert, bestonden er binnen overheidsinstellingen en semioverheidsdiensten tal van "extraatjes" en informele regelingen. Personeel dat dicht bij de bron zat (keukens, markten, slachthuizen) genoot privileges die voor de gewone burger verboden waren. Dit leidde tot scheve gezichten en verzoeken van andere groepen ambtenaren om dezelfde voordelen ("precedentwerking"). De term "Rijka" verwijst naar de bureaucratische apparaten die de voedselstroom controleerden.

Genoemde Personen 2

M. No V. Beeren

Locaties

Abattoir / Slachthuis

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Olie Olie & Techniek: Vet Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Lever Vleeswaren: Vlees Vleeswaren: Vleesch Zuivel & Eieren: Eieren Zuivel & Eieren: Room Zuivel & Eieren: Zuivel

Thema's

Duitsland/Oosten Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Centrale Keuken Marktwezen Rijksbureau

Kooplieden in dit dossier 100

A.H. de Haer Uilenburg " 2.667,40
A.H. de Haer Uilenburg " 2.667,40
Abraham Drukker Uilenburg " 1.842,25
A.H. Drukker Uilenburg " 1.842,25
A.H. Klaassens Uilenburg " 1.991,20
A.H. Klaassens Uilenburg " 1.991,20
A.J.I. Barbiers Uilenburg " 1.970,33 **L**
A.J.I. Barbiers Uilenburg " 1.970,33 $L$
B. Felthuis Uilenburg " 1.757,33
B. Felthuis Uilenburg " 1.757,33
G. Hendriks Uilenburg is nog niet in dienst.
G. Hendriks Uilenburg is nog niet in dienst.
G. Hendriks Uilenburg is nog niet in dienst.
G. Hendriks Uilenburg is nog niet in dienst.
Bur.Verkiezingen Uilenburg
C. Bakker Uilenburg **ƒ 67.808,43**
C. Bakker Uilenburg **$f$ 67.808,43**
C. Blom Uilenburg " 2.113,09 **L**
C. Blom Uilenburg " 2.113,09 $L$
C.F. Eggelte Uilenburg " 2.070,32
C.F. Eggelte Uilenburg " 2.070,32
C.F. Stegeman Uilenburg
C.L. Buenting Uilenburg " 1.831,19
C.L. Buenting Uilenburg " 1.831,19
E.A. Engelen Uilenburg " 1.750,80
E.A. Engelen Uilenburg " 1.750,80
E.J. Stegeman Uilenburg
Electr. materiaal
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 1