Getypte brief (doorslag of minuut). 10 juli 1942. Waarschijnlijk de Directeur van het Marktwezen Amsterdam (gezien de context en de aanhef). [Stempel rechtsboven:] VB/HB.
[Handgeschreven tekst middenboven:] Verzonden 10/7

8A/40/2 M.
n 3.
10 Juli 1942.

Het betrekken van aardappelen
op de Centrale Markt door per-
soneel Marktwezen.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Onder terugzending van de met Uw kantbrief d.d. 24 Juni j.l. onder No.580 L.M.1942 om advies ontvangen stukken, heb ik de eer U het volgende te berichten.
Met toestemming Uwerzijds is het sedert kort toegestaan, dat personeel van mijn dienst, buiten de distributieregeling om, aardappelen betrekt via de "V.B.N.A.", nadat gebleken was, dat de "V-B-N-A." met medeweten en onder goedkeuring van Ir. Sevenster, leider der Akkerbouwcentrale en van de Leiding van den Distributiedienst te Amsterdam, tegen betaling aardappelen leverde aan de verschillende categorien van personeel, werkzaam op de Centrale Markt, namelijk:
a. de aardappelgrossiers met hun personeel;
b. ambtenaren en ander personeel van de Nederlandsche Spoorwegen;
c. contrôleurs Centrale Crisis Contrôle Dienst (indien ik juist ben ingelicht, zou dit personeel reeds over extra rantsoenen voor diverse levensmiddelen beschikken);
d. personeel Marktwezen;
Het personeel van mijn dienst handelde daarbij in strijd met den geest van het verbod (neergelegd in een kennisgeving van den Directeur, welke kennisgeving aan ieder personeelslid is uitgereikt) om inkoopen op de Centrale Markt te doen, maar meende, dat het betreffende verbod niet toepasselijk was, aangezien door een officieele instantie (de "V.B.N.A.") werd geleverd. Verder heeft het zich erop beroepen, dat het personeel der Centrale Keukens ad libitum van het aldaar bereide voedsel gebruik zou kunnen maken, zonder bons en zonder betaling, en op de omstandigheid, dat het personeel van het Abattoir sinds jaren aldaar vleesch en vet kon aankoopen.
Naar mij dezer dagen gebleken is, beroept thans weer het Gemeentelijk personeel, werkzaam bij den aardappelteelt op de terreinen van het Bosch, zich op de omstandigheid, dat personeel van mijn dienst aardappelen kan koopen buiten de distributie om en vraagt het om aardappelen, die in het Bosch zijn geteeld.
Naar mijn meening, mag de omstandigheid, dat personeel werkzaam is bij een bedrijf, dat direct of indirect bij productie of handel in voedingsmiddelen betrokken is, geen aanleiding zijn, om het rechten toe te kennen, die andere burgers niet bezitten, reden waarom ik voor mijn dienst het [einde pagina] In deze brief kaart de schrijver (vermoedelijk de directeur van het Marktwezen) een integriteitskwestie aan binnen de Amsterdamse voedselvoorziening tijdens de bezetting. Het kernprobleem is dat diverse groepen overheidspersoneel en marktmedewerkers aardappelen kunnen kopen buiten het officiële distributiesysteem (het bonnenstelsel) om.

De belangrijkste punten uit de analyse:
1. Grijze circuits: De V.B.N.A. (Vereeniging van Bemiddelaars in Nederlandsche Aardappelen) leverde met goedkeuring van hoge instanties (zoals de Akkerbouwcentrale onder Ir. Sevenster) aardappelen aan 'bevoorrechte' groepen op de Centrale Markt.
2. Verdedigingsmechanisme: Wanneer personeel van het Marktwezen wordt aangesproken op het overtreden van het interne verbod op privé-aankopen op de markt, wijzen zij naar anderen. Ze noemen het personeel van de Centrale Keukens (die gratis eten zonder bonnen) en het Abattoir (die al jaren direct vlees kunnen kopen).
3. Precedentwerking: Nu willen ook gemeentearbeiders die in het Amsterdamse Bos aardappelen verbouwen een deel van de oogst voor zichzelf claimen, met het argument dat het Marktwezen-personeel ook extraatjes krijgt.
4. Ethisch standpunt: De schrijver neemt een principieel standpunt in: werkzaam zijn in de voedselsector mag geen vrijbrief zijn voor privileges die de gewone burger niet heeft. Hij pleit voor rechtsgelijkheid in tijden van schaarste. Dit document stamt uit juli 1942, een periode waarin de voedselschaarste in bezet Nederland steeds nijpender werd. Het distributiestelsel was strikt, en het verkrijgen van voedsel buiten de bonnen om was officieel verboden, maar kwam op grote schaal voor binnen sectoren die dicht bij de bron zaten.

• Locatie: De "Centrale Markt" verwijst naar de groothandelsmarkt aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam.
• Het Bosch: Dit verwijst naar het Amsterdamse Bos. Tijdens de oorlogsjaren werden grote delen van het bos omgeploegd voor de teelt van aardappelen, rogge en haver om de stad van voedsel te voorzien.
• Instanties: De Akkerbouwcentrale en de Crisis Contrôle Dienst (CCD) waren door de bezetter gecontroleerde organen die toezicht hielden op de productie en distributie van schaarse goederen.
• Ir. G.J. Sevenster: Hij was een invloedrijk figuur binnen de Nederlandse landbouw tijdens de bezetting en leidde de Akkerbouwcentrale, die verantwoordelijk was voor de teeltregeling. G.J. Sevenster Marktwezen