Getypte rapportage of brief (pagina 4 van een groter geheel). 25 november 1937. (Handgeschreven bovenaan links:)
Leger des Heils „verkoopt” aan de armen, omdat die niet cadeaux willen hebben.

(Handgeschreven bovenaan rechts:)
Opbrengst bl. v. O. ƒ 13000,- in 36
Geldwaarde ƒ 7000,- werkverschaffing.

(Getypte tekst:)
-4-
immers by de bedoelde voorstellen ook mogelyk.
Wanneer deze instellingen niet meer mogen laten venten (tenzy door mensen met vergunning) en (register), behoeft dit geen nadeel voor de instellingen te zyn. Het overgrote deel der opgehaalde goederen wordt door die instellingen verkocht aan enkele opkopers, terwyl bewezen is, dat hiervoor nimmer de juiste waarde wordt betaald. De schenkers menen, dat de goederen worden uitgereikt aan de arme. Natuurlyk komt de opbrengst der verkochte goederen ten bate dezer instellingen, doch dit bedrag zou aanmerkelyk groter zyn, indien het publiek deze artikelen aan de venters verkoopt en de opbrengst hiervan aan de instellingen toezendt. Zo het thans gaat, hebben enkele opkopers het grootste voordeel by deze liefdadigheid. Ook voor de bedoelde instellingen, behoeven de in het rapport voorgestelde maatregelen dus geen nadelige gevolgen te hebben.

Resumé.
Resumerende heb ik de eer u het volgende als myn conclusie mede te delen.
1. Het aantal krantenophalers bedraagt ruim 200.
2. Dat de kinder-exploitatie in dit bedryf onmenselyke vormen heeft aangenomen.
3. Dat by een eventueel verbod, het ophalen van oud papier zyn gewone voortgang zal hebben. (Handgeschreven toevoeging: Hoe dan?)
4. Dat de gevolgen van zulk een verbod van uiterst geringe financiele betekenis zullen zyn, voor de Gem. Instelling voor Maatsch. Steun.
5. Dat liefdadigheidsinstellingen gewoon kunnen doorgaan met het ophalen van oud papier by klanten.
6. Dat het zowel voor de armen als voor de bonafide venters van groot belang is, het venten om oude kleeren e.d. te verbieden aan liefdadigheidsinstellingen behoudens indien dit werk wordt verricht door venters met ventvergunning en register.

Vertrouwende aan het verzoek van uw commissie te hebben voldaan.

Amsterdam, 25 November 1937.
w.g. S. Presser.

--- Dit document is een slotpagina van een kritisch rapport over de praktijken rondom de inzameling van goederen (zoals kranten en oude kleding) door liefdadigheidsinstellingen in Amsterdam eind jaren '30. De kernpunten zijn:

• Economische inefficiëntie: De auteur stelt dat liefdadigheidsinstellingen (zoals het Leger des Heils) opgehaalde goederen vaak onder de marktwaarde doorverkopen aan commerciële opkopers, waardoor de eigenlijke 'armen' en de instellingen zelf geld mislopen.
• Sociale misstanden: Er wordt expliciet melding gemaakt van "onmenselyke" kinderexploitatie. In de jaren '30 was het gebruikelijk dat arme kinderen werden ingezet om papier en kleding op te halen.
• Regulering: De auteur pleit voor een verbod op ongecontroleerd venten. Alleen venters met een officiële vergunning en een register zouden dit werk mogen doen, om zo 'beunhazerij' en uitbuiting tegen te gaan.
• Handgeschreven commentaar: De kritische vraag "Hoe dan?" bij punt 3 getuigt van scepsis bij een lezer (mogelijk een commissielid) over de uitvoerbaarheid van het plan om papierinzameling door te laten gaan na een verbod.

--- Het document dateert uit november 1937, de periode van de Grote Depressie. In Amsterdam heerste grote armoede en werkloosheid. Straathandel was voor velen een laatste redmiddel, maar leidde ook tot chaos op straat en misbruik van goedgelovigheid.

De ondertekenaar, S. Presser, is zeer waarschijnlijk de bekende Amsterdamse persfotograaf en journalist Sem Presser. Presser stond bekend om zijn sociaal engagement en bracht vaak misstanden rondom de Amsterdamse straathandel en armoede in kaart. Dit rapport lijkt deel uit te maken van een officieel advies aan een gemeentelijke commissie die zich boog over de herziening van de markt- en ventverordeningen. Het spanningsveld tussen particuliere liefdadigheid en de noodzaak voor overheidsregulering ("Maatschappelijke Steun") is hier duidelijk zichtbaar.