Ambtelijke brief/nota betreffende de handhaving van de Ventverordening. 19 september 1938 (Handgeschreven bovenaan:)
opbergen in dossier wijzig. Ventverord.

(Hoofdtekst:)
19 September 1938.

Maatregelen ten aanzien van ophalers van oud-papier.

Aan Heeren Burgemeester en Wethouders.

Bestaande vent-verordening.
De Ventverordening, vastgesteld bij Raadsbesluit van 24 Mei 1933, zooals die laatstelijk gewijzigd is bij Raadsbesluit van 17 Mei 1934, (Gem.blad 1934, afd.3, volgn.102), verbiedt in art.1 eerste lid het venten op of aan den openbaren weg of aan of in de huizen, met andere voorwerpen of stoffen dan gedrukte of geschreven stukken of afbeeldingen. Die verbodsbepaling is echter niet toepasselijk op hem, die handelt met schriftelijke toestemming van Burgemeester en Wethouders, d.w.z. op den houder van een zoogenaamde ventvergunning.

Krachtens het tweede lid van art.1 van bovengenoemde verordening wordt met het in het eerste lid bedoelde venten gelijkgesteld het opkoopen van voorwerpen of stoffen, van welken aard ook, op of aan den openbaren weg, of aan of in de huizen, te water, aan boord van vaartuigen, in slaapsteden, in logementen, enz. Ingevolge die bepaling wordt dus ook het opkoopen van gedrukte of geschreven stukken gelijkgesteld met het venten met die stukken. Waar dit laatste echter ingevolge art.1 eerste lid der huidige Ventverordening niet verboden is, is het opkoopen van gedrukte of geschreven stukken, dat dus ook niet.

Klachten inzake ophalen aan huizen van oud papier.
Herhaaldelijk hebben mij klachten bereikt omtrent moeilijkheden bij de toepassing der Ventverordening met betrekking tot de opkoopers (lompenventers). In Augustus 1937 rapporteerde de Venters- en Marktkoopliedenvereeniging "Ons Belang", dat het aantal clandestiene opkoopers zich steeds meer uitbreidt en wel door de zeer belangrijke groep menschen, die zich huis aan huis vervoegen om oud papier, kranten, lompen, enz. om niet in ontvangst te nemen. Door deze clandestiene opkoopers zouden, naar de... [tekst loopt onderaan af] Dit document legt een juridische maas in de wet bloot betreffende de handel in oud-papier in de jaren '30. De kern van het probleem is dat de toenmalige 'Ventverordening' een uitzondering maakte voor het venten (verkopen) van drukwerk. Omdat het 'opkopen' juridisch gelijkgesteld werd aan 'venten', viel ook het opkopen van oud-papier onder deze uitzondering en was het dus niet verboden.

De brief is geschreven naar aanleiding van klachten van de officiële beroepsvereniging "Ons Belang". Zij ondervonden oneerlijke concurrentie van "clandestiene opkoopers" die langs de deuren gingen. Interessant is de vermelding dat deze mensen het papier vaak "om niet" (gratis) in ontvangst namen, waardoor zij formeel wellicht niet eens als 'opkopers' aangemerkt konden worden, wat handhaving nog moeilijker maakte. Het document dateert uit 1938, de late crisisjaren in Nederland. In deze periode was er veel armoede, waardoor veel mensen probeerden wat bij te verdienen als 'lompen- of oud-ijzerboer'. Voor de gevestigde handelaren (verenigd in "Ons Belang") vormden deze losse ophalers een bedreiging voor hun broodwinning.

Tegelijkertijd was papier een steeds waardevollere grondstof. Gemeenten probeerden via verordeningen meer grip te krijgen op de straathandel en de openbare orde (ter voorkoming van overlast aan de deur). De handgeschreven notitie "opbergen in dossier wijzig. Ventverord." wijst erop dat dit document werd gebruikt als bewijsstuk of motivering om de wetgeving aan te passen en het gat in de verordening te dichten.